Mạnh Kim
Không có quân đội nào đầu tư mạnh vào kỹ thuật quân sự bằng Mỹ. Họ nâng cấp và chế tạo ra những phiên bản mới hơn, dữ dội hơn và thậm chí “thông minh” hơn…
Hỏa lực mới của hải quân Mỹ
Có thể nói diện mạo hải quân Mỹ đã thay đổi gần như lột xác với sự xuất hiện của hỏa tiễn hành trình Tomahawk vào thập niên 1980. Trong nhiều năm, gần như chẳng có vụ xung đột nào mà Mỹ không mang Tomahawk ra dùng. Trong cuộc chiến Iraq 1991, 288 trái Tomahawk đã được bắn; trong cuộc chiến Nam Tư 1999, 218 trái được sử dụng; trong cuộc chiến Iraq 2003, hơn 725 trái được phóng… Tính đến ngày 16 tháng Ba 2011, hải quân Mỹ đã bắn quả Tomahawk thứ 2,000, từ khu trục hạm USS Barry, trong chiến dịch oanh kích mục tiêu phòng không của Libya. Kể từ thập niên 1980 đến nay, Tomahawk đã được nâng cấp với nhiều phiên bản và chắc chắn sẽ tiếp tục được dùng trong tương lai…
Tuy nhiên, Tomahawk không còn là chọn lựa duy nhất. Loại vũ khí “kinh dị” đang muốn nói đến là railgun. Về cơ chế, railgun chẳng khác gì một vũ khí… cổ đại, hoạt động như loại súng thô sơ thời La Mã khi chỉ bắn ra một… cục sắt (tức đầu đạn không thuốc nổ), từ một hệ thống đường ray từ trường, như thể nó được bật ra từ… dàn ná! Tuy nhiên, railgun chắc chắn sẽ, như Tomahawk thập niên 1980, một lần nữa tạo ra diện mạo mới cho hải chiến tương lai. Bởi cái “dàn ná” railgun có thể bắn ra viên đạn 18 kg xa đến 320 km hoặc hơn (so với khoảng cách xa nhất là 13 km của loại đại bác được lắp trên các tàu chiến Mỹ hiện nay). Và vận tốc của viên đạn railgun là Mach 7 (8,575 km/giờ) hoặc thậm chí Mach 10 (12,250 km/giờ)! Trong cuộc thử nghiệm tháng Mười Hai 2010 do Phòng nghiên cứu hải quân Hoa Kỳ (ONR) thực hiện, khẩu railgun đã bắn ra viên đạn 10.4 kg với vận tốc 1.6 km/giây. So với railgun, Tomahawk – với vận tốc khoảng 880 km/g (0.24 km/giây) – đã không còn đáng gọi là “vũ khí hiện đại”!
Về đạn đạo học, railgun có thể giúp viên đạn giảm được hiệu ứng “đạn rơi” (bullet drop) do tác động của lực hấp dẫn, lẫn hiệu ứng “gió cản” (wind drift) do ma sát với không khí. Cần biết, về lý thuyết, sự hạn chế bởi ảnh hưởng từ hiện tượng giãn nở không khí sẽ khiến một viên đạn thông thường không thể bay với vận tốc lớn hơn 1,5 km/giây và xa hơn 80 km. Bằng cách gia tốc cho viên đạn railgun (có thể lên đến 3,5 km/giây, tức Mach 10), người ta đã phá được rào cản tự nhiên trên. Về vật lý học, một vật thể bay nhanh như vậy sẽ tạo ra sức công phá kinh khủng khi va chạm. Do vậy, với railgun, tàu chiến Mỹ không cần phải vác theo nhiều đạn dược và hỏa tiễn truyền thống, vừa hạn chế khả năng cháy nổ, vừa tiết kiệm được không gian trên tàu, vừa giúp tàu nhẹ hơn và do đó chạy nhanh hơn. Và tất nhiên “cục sắt” của railgun rẻ hơn nhiều so với 1.45 triệu USD/chiếc của hỏa tiễn Tomahawk vốn được lắp đủ thứ thiết bị điện tử phức tạp. Trong khi đó, railgun vẫn có thể tác chiến tốt với các mục tiêu trên đất liền, dưới biển hoặc trên không. Và với lợi thế bay cực nhanh, mức độ chính xác của viên đạn railgun là điều có lẽ không cần bàn cãi.
Từ khi dự án được triển khai vào năm 2005 (với chi phí 240 triệu USD tính đến thời điểm hiện tại), railgun đã được thử nghiệm nhiều lần. Có hai hãng đang cạnh tranh quyết liệt để giành thầu là General Atomics và BAE Systems. Trong cuộc thử nghiệm tháng Chín 2010, khẩu railgun General Atomics Blitzer đã bắn một viên đạn được thiết kế trông hệt… chiếc guốc (Phantom Works của Boeing chế tạo) bay ra với vận tốc 1.6 km/giây, tức Mach 5 (nó còn “ráng” bay thêm 7 km sau khi xuyên thủng một tấm thép dày!). Và trong cuộc thử nghiệm cuối tháng Hai 2012, khẩu 32-MJ LRG của BAE Systems lại gây kinh ngạc hơn khi nó dùng nguồn điện đến 32 megajoule (nguồn điện càng cao, súng càng mạnh). Mục tiêu của BAE Systems là tạo ra khẩu railgun với nguồn điện lên đến 64 megajoule, có khả năng tống ra viên đạn bay xa 321 km trong sáu phút. Cần biết, một megajoule tương đương một triệu joule, tức tạo ra nguồn động năng tương ứng với chiếc xe tải một tấn chạy với vận tốc 160 km/giờ.
Không chỉ railgun
Lấy đâu ra nguồn điện kinh khủng cho railgun? Theo tiến sĩ Amir Chaboki, quản lý dự án railgun của BAE Systems, chiếc khu trục thế hệ mới nhất DDG 100 thuộc lớp Zumwalt (3.3 tỉ USD/chiếc) sắp ra mắt, với hệ thống điện 72 megawatt, hoàn toàn có thể cung cấp đủ điện năng cho dàn railgun 64 megajoule. Khi lâm chiến, tốc độ của chiếc khu trục có thể bị giảm do phải nhường điện cho railgun nhưng, theo tính toán của Chaboki, điều này không làm ảnh hưởng nhiều đến khả năng tác chiến. Nếu khẩu railgun 64 megajoule bắn sáu phát/phút, nó cần nguồn điện chỉ khoảng 16 megawatt. Tháng Bảy 2017, một cuộc thử nghiệm railgun nữa lại được thực hiện. Lần này, nó không chỉ khạc ra một viên, mà đến 4.8 viên/phút – tính trung bình.
Song song tiến trình nghiên cứu railgun là súng laser điện tử tự do (free-electron laser – FEL). Về lý thuyết, FEL có thể xuyên thủng khối thép dày 6m chỉ trong một giây, đủ để “sực” một hàng không mẫu hạm đối phương! Chỉ vài năm nữa, FEL có thể được trang bị cho tàu chiến Mỹ – khẳng định của Mike Deitchman, người quản lý chương trình phát triển vũ khí tương lai của ONR. Tháng Tư 2011, hải quân Mỹ đã bắn thử một khẩu FEL “loại hạng ruồi” với tia laser chỉ 15 kilowatt. Trong cuộc thử nghiệm trên, khẩu FEL đã phóng ra tia laser xuyên lòng biển California và đốt cháy cỗ máy một con tàu đang di chuyển cách đó 1.6 km. Trước đó, đầu năm 2010, một khẩu laser của hãng Raytheon cũng bắn hạ được chiếc máy bay không người lái trong một cuộc thử nghiệm…
Thường thì tất cả tia laser đều hoạt động theo cách dùng năng lượng để tích điện cho nguyên tử để tạo ánh sáng hội tụ, và muốn được như vậy phải cần đến “trung gian” – vài tia cần hóa chất trong khi vài tia khác cần thấu kính – để có thể lọc và biến ánh sáng thì tia sáng cực mạnh với bước sóng không đổi. Trong khi đó, FEL dùng luồng điện tử siêu tích điện mà không lệ thuộc chất trung gian (do đó gọi là “điện tử tự do”) để tạo ra luồng tia với loạt bước sóng khác nhau. Chính yếu tố có thể “nhồi” tùy ý để tăng bước sóng khi dòng điện tử tự do chạy ngang vùng từ trường đã giúp cho tia FEL trở nên cực mạnh. Và nhờ khả năng có thể “chạy” với loạt “bước sóng đa cấp”, lực của tia FEL sẽ không bị “thất thoát” trên đường đi. Kỹ thuật có thể tùy chỉnh bước sóng cho laser, một đột phá ngoạn mục, chính là cốt lõi của vũ khí FEL.
Vài năm nay hải quân Mỹ tỏ ra rất “khoái” FEL (cũng như railgun) và họ tin rằng đó là những thế hệ vũ khí có thể thay đổi cục diện chiến tranh tương lai, đặc biệt thủy chiến. Tháng Tư 2009, ONR đã trao gói thầu nghiên cứu chế tạo FEL cho Boeing. Trong thông cáo báo chí ngày 18 tháng Ba 2010, Boeing cho biết họ đã hoàn thành giai đoạn thiết kế sơ khởi cho FEL và tiếp tục phát triển hệ thống để nó có thể bắn ra tia 100 kilowatt hoặc hơn (đủ để diệt chiến đấu cơ). Song song gói thầu đặt hàng cho Boeing, ONR cũng hợp tác nghiên cứu với Phòng thí nghiệm Los Alamos. Có một chi tiết ngoài lề đáng để ý: bản tin của Fox News đề ngày 20 tháng Giêng 2011 cho biết, người đứng đầu chương trình FEL của ONR tại Los Alamos là một tiến sĩ gốc Việt! Khả năng sử dụng FEL trong thực tế ngày càng được chú ý. Trong cuộc tập trận Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) sắp diễn ra trong năm nay tại Hawaii, FEL sẽ được lắp lên chiến hạm mới Portland (LPD-27).
Hỏa tiễn “có mắt” và hơn thế nữa
Thế hệ hỏa tiễn “có mắt” và bay đến mục tiêu bằng hệ thống định vị toàn cầu (GPS) như Tomahawk bây giờ có thể được xem là xưa. Lockheed Martin đã thử nghiệm thành công hỏa tiễn diệt hạm tầm xa (Long Range Anti-Ship Missile-LRASM) trong khuôn khổ một chương trình nằm dưới sự hỗ trợ của Cơ quan các dự án nghiên cứu cấp tiến quốc phòng (DAPRA) và Phòng nghiên cứu hải quân Hoa Kỳ (ONR). Điểm khác biệt giữa LRASM với các loại hỏa tiễn chính xác hiện tại là nó không chỉ được tích hợp hệ thống GPS chống nhiễu (anti-jam GPS) mà còn hoạt động… tự động.
Sau khi được phóng, LRASM sẽ bay dò tìm mục tiêu tự động, bằng cách liên lạc với máy bay do thám thông qua hệ thống Weapon Data Link. Nếu được phép tấn công thông qua lệnh của hệ thống điều khiển, LRASM sẽ lao thẳng vào mục tiêu. Nói cách khác, với các hỏa tiễn thông thường, người ta phải “khóa” mục tiêu trước rồi mới bắn (điều này khiến tăng tỉ lệ bắn trượt đối với mục tiêu di động); trong khi đó, với LRASM, người ta bắn hỏa tiễn lên trước rồi mới ngắm mục tiêu. Chính vì vậy nên LRASM chuyên trị “xử” các mục tiêu vốn di động liên tục (đặc biệt hữu dụng để diệt tàu chiến đối phương).
Điều đáng chú ý ở chỗ LRASM tương thích với tất cả hệ thống phóng lẫn bệ phóng hiện tại, chẳng hạn hệ thống phóng VL-41 đang hiện diện trên tất cả tàu chiến hiện đại của Mỹ. Lockheed Martin đã thiết kế và đánh giá thử nghiệm hai loại LRASM: LRASM B là hỏa tiễn hành trình siêu thanh bay ở tầm cao; và LRASM A được thiết kế bay thấp nhưng khả năng tàng hình tốt hơn. Cả hai đều được phóng từ máy bay. Với mẫu LRASM hiện tại, nó được thiết kế để trang bị cho chiến đấu cơ F-35.
Cần nói thêm, ngoài LRASM, DAPRA còn có dự án hỏa tiễn ArcLight, được thiết kế để tấn công mục tiêu ở khoảng cách 2,000 hải lý (3,700 km) chỉ trong 30 phút. “ArcLight sẽ mang lại khả năng thay đổi luật chơi trong chiến tranh” – phát ngôn viên DAPRA nói – “Khả năng có thể tấn công chính xác mục tiêu từ bất cứ nơi nào trên thế giới khi được khai hỏa từ những con tàu chiến thông thường sẽ giảm chi phí việc điều quân và mang lại những lợi thế về mặt chiến thuật lẫn chính trị”. Trước mắt, LRASM có thể được triển khai sớm trong tương lai gần, “để đối phó với Trung Quốc” – phát ngôn viên DAPRA nói thẳng!
MẠNH KIM
1- Khẩu railgun của BAE Systems (US Navy)
2- Súng laser trên chiến hạm USS Ponce (US Navy)
3- Hỏa tiễn LRASM (DAPRA)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *