Các công ty Trung Quốc trong lĩnh vực nhận diện khuôn mặt đang gấp rút nâng cấp công nghệ để nhận diện được cả những người đeo khẩu trang do sự bùng phát của virus corona. 

Ứng phó COVID-19: TQ ra mắt công nghệ nhận diện khuôn mặt đeo khẩu trang
(Ảnh: Shutterstock)

Một công ty công nghệ Trung Quốc cho biết họ đã phát triển thành công công nghệ nhận diện khuôn mặt đầu tiên của nước này có thể cho phép nhận ra được danh tính kể cả trong trường hợp đeo khẩu trang.  

Dịch bệnh viêm phổi Vũ Hán (WHO gọi là COVID-19) bùng phát tại Trung Quốc đã khiến đa số người dân đeo khẩu trang khi ra ngoài để phòng lây lan. Điều này đặt ra cho chính phủ trung ương một thách thức mới về công cuộc giám sát.

Ảnh: Teuters

Theo Reuters, một công ty công nghệ ở Trung Quốc tên là Hanwang (tên tiếng Anh là Hanvon) có trụ sở ở Bắc Kinh cho biết họ đã phát triển được công nghệ có thể nhận ra thành công mọi người ngay cả khi họ đang đeo khẩu trang.

Theo Hanwang, nhóm nghiên cứu của công ty đã bắt đầu làm việc liên quan đến công nghệ trên từ tháng 1, khi dịch viêm phổi Vũ Hán bùng phát, và tung sản phẩm ra thị trường chỉ một tháng sau đó. 

Hiện Hanwang bán hai dòng sản phẩm sử dụng công nghệ nhận dạng này. Loại thứ nhất là “nhận dạng đơn lẻ”, thường dùng trước các tòa nhà văn phòng, công sở.

“Nếu kết nối với cảm biến nhiệt độ, nó có thể đo nhiệt độ cơ thể trong khi xác định danh tính người đó, và hệ thống sẽ xử lý kết quả, ví dụ như phát hiện ai đó có nhiệt độ trên 38 độ C,” Phó chủ tịch công ty Hanwang nói với Reuters

Loại thứ hai mạnh hơn là hệ thống nhận diện đa mục tiêu, sử dụng nhiều camera giám sát, “có thể xác định bất kỳ ai trong một đám đông đến 30 người chỉ trong vài giây.”

“Khi người đó đeo khẩu trang, tỷ lệ nhận diện chính xác khoảng 95%, hầu hết mọi người đều có thể được nhận diện. Còn nếu không đeo khẩu trang, tỷ lệ nhận diện chính xác là 99,5%,” theo Phó Giám đốc Hanwang. 

Tuy nhiên, nếu người đó đeo cả kính mát và khẩu trang, thì tỷ lệ nhận diện chính xác sẽ thấp hơn nhiều, vì hệ thống thiếu các dữ liệu khuôn mặt cần thiết để xác định.

Ảnh: Reuters

Một khách hàng lớn của công ty Hanwang là Bộ Công an Trung Quốc.

“Sử dụng công nghệ của chúng tôi, Bộ có thể tham chiếu chéo các hình ảnh thu được từ camera với cơ sở dữ liệu của họ như tên và thông tin khác, sau đó xác định và theo dõi mọi người khi họ di chuyển,” Phó Giám đốc Hanwang nói với Reuters“Nó có thể [giúp họ] phát hiện ra nghi phạm, khủng bố, hay đưa ra các báo cáo, cảnh cáo.”

Một công ty công nghệ khác của Trung Quốc là công ty SenseTime, được miêu tả như “một startup sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) giá trị nhất thế giới” trị giá khoảng 4,5 tỷ đôla, cho biết họ đang gấp rút cải tiến hệ thống nhận diện khuôn mặt sẵn có để bảo đảm có thể nhận ra được một người dù họ đeo khẩu trang, theo Dailymail.

Thông thường, việc nhận diện khuôn mặt một người được thực hiện bằng cách xác định các điểm chủ chốt trên khuôn mặt rồi kết nối chúng với nhau để hình thành một dấu hiệu đặc trưng duy nhất của mỗi người. Các điểm chủ chốt này gồm ở quanh mắt, mũi, miệng. Tuy nhiên, công nghệ mới này cho phép nhận dạng một người chỉ từ mắt và từ vùng phía trên mũi trên khuôn mặt họ.

Ngoài ra, máy quét còn có thể nhận biết được những ai đang bị sốt, một trong những chỉ số nghi vấn của việc bị nhiễm virus. Công ty SenseTime cho biết việc thử nghiệm gần đây được thực hiện tại ba địa điểm công cộng. Ngoài ra, nhiều công sở cũng sử dụng dịch vụ của công ty, cho phép nhân viên ra vào mà không cần tháo khẩu trang. 

Theo Reuters, dịch bệnh bùng phát đã khiến người dân Trung Quốc ngày càng chấp nhận hơn sự xuất hiện của các thiết bị giám sát cá nhân như một biện pháp kiểm soát của chính phủ để phòng sự lây lan của virus.

Trước đó, Trung Quốc đã công bố có trong tay hệ thống giám sát thông minh có thể quét 2 tỷ khuôn mặt trong vòng vài giây. Hệ thống này nối với hàng triệu máy quay CCTV và dùng trí tuệ nhân tạo để chọn ra các mục tiêu.

James Lewis, phó chủ tịch cấp cao của Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) của Mỹ cho biết, Trung Quốc đã phát triển được phương pháp giám sát công dân vô cùng tinh vi và toàn diện. Điều đáng lo nhất là sau khi sử dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt mang khẩu trang, ĐCSTQ có thể phối hợp với công nghệ nhận diện khuôn mặt để theo dõi, đồng thời phát triển tiếp tục cho các mục đích khác, không chỉ đơn giản là ứng phó với dịch bệnh.

Những lo ngại như vậy không phải là không có cơ sở, vì ĐCSTQ đã tận dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt ở Tân Cương để giám sát người Duy Ngô Nhĩ (Uyghur) cũng như đông đảo giới bất đồng chính kiến và đấu tranh dân chủ…. Với công nghệ nhận diện khuôn mặt đeo khẩu trang được phát triển đầy tinh vi này, không thể không lo ngại công nghệ này hỗ trợ ĐCSTQ tốt hơn trong theo dõi và áp bức người dân vô tội cũng như những người bất đồng chính kiến.

Xuân Lan