Hồi tháng Giêng năm nay, ông Mohan Paswan, một tài xế xe thồ tuk-tuk, bị thương trong một tai nạn giao thông. Ông tạm trú ở Gurugram, ngoại ô thủ đô New Delhi, nơi ông suốt ngày hành nghề chở khách bằng chiếc xe cà tàng có gắn máy. Tiền kiếm được ông gửi về quê nuôi vợ con ở Bihar, tiểu bang miền đông Ấn Độ, cách xa đến 700 dặm (trên 1.100 km.) Sau tai nạn, ông Paswan không thể tiếp tục chạy xe để kiếm tiền, không những thế ông cần sự săn sóc. Cô con gái ông, Jyoti Kumari, 15 tuổi, nghe tin liền nhảy lên tàu lửa đi tìm cha rồi ở cạnh ông để chăm lo.

Thế rồi cơn đại dịch cúm tầu xảy ra. Coronavirus đã giết chết khoảng 5.600 người ở Ấn Độ, trên tổng dân số gần 1,4 tỉ, nhưng chính phủ ban hành lệnh đóng cửa cả nước, điều có nghĩa cho dù ông Paswan có hồi phục vẫn không có phương tiện để trở về quê nhà.

Trong suốt bốn tháng ông không thể gửi tiền về nhà. Ông sử dụng cạn kiệt số tiền dành dụm nhỏ nhoi. Căn phòng thuê tuy nhỏ hẹp, nay chia sẻ thêm với cô con gái nhưng ông cũng không còn khả năng trả hằng tháng. Vào đầu tháng Năm, họ chỉ còn số tiền tương đương 20 đô la Mỹ.

Trả lời phỏng vấn một đài truyền hình địa phương, cô bé Kumari hồi tưởng, “Chúng tôi bị đuổi phải dọn ra. Chúng tôi cạn hết thực phẩm. Bởi thế tôi mới nói với cha, ‘Papa, lấy số tiền còn lại để mua một chiếc xe đạp và đạp về quê.’” Mới đầu ông Paswan bác bỏ ý kiến của Kumari. Quê nhà ở đầu bên kia của đất nước, cách xa hơn cả ngàn cây số, do chưa lành vết thương làm sao ông có thể đạp xe được.

Trả lời phỏng vấn của đài NPR qua điện thoại, ông nói, “Tôi nói, ‘Làm sao mà chúng ta có thể đi xa như vậy được, trong khi chúng ta hai người mà chỉ có duy nhất một chiếc xe ?’ Nhưng con bé Kumari vẫn cố thuyết phục tôi. Nếu ở lại cả hai sẽ chết vì đói. Ít nhất cũng phải thử xem sao.” Do vậy với mớ tiền mặt còn lại, họ mua một chiếc xe đạp nữ màu hồng, không có bộ phận sang số, trước ghi-đông có gắn một cái giỏ.

Vào hôm 7 tháng Năm, hai cha con khởi hành, với người cha ngồi trên yên sau, tất cả đồ cá nhân đựng trong một cái túi bự mang trên lưng và đứa con gái đứng trên pedal mà đạp.
Kumari kể, “Nhiều ý nghĩ chạy qua đầu tôi. Tôi thấy sợ. Không biết có thực hiện được nổi không ? Tay chân tôi đau nhức ê ẩm, nhưng tôi lấy được sức mạnh và sự can đảm nhờ sự cổ động của dân chúng dọc trên đường đi.”

Nỗ lực phi thường của Kumari là một phần của một câu chuyện to lớn hơn nhiều. Trong hơn hai tháng, các xa lộ ở Ấn Độ đều đầy ứ dân lao động tìm đường về quê. Trong thời gian khủng hoảng đại dịch coronavirus, khoảng 100 triệu người dân Ấn bị mất việc làm. Nhiều người như ông Paswan bị kẹt ở các đô thị lớn, xa gia đình ở quê nhà. Cơ hội sống sót duy nhất của họ là làm sao trở về quê.
Nhưng từ cuối tháng Ba đến đầu tháng Năm, mọi phương tiện giao thông công cộng đều ngưng hoạt động, vì thế hằng triệu người phải đi bộ. Nhiều người chết vì đói bên vệ đường. Hôm Thứ Hai, chính phủ Thủ Tướng Ấn Narendra Modi dành ra số tiền tương đương $2,65 tỉ đô Mỹ để giúp giới nông dân, người buôn thúng bán bưng và hàng rong. Chính phủ cũng tăng cường tàu lửa để đưa những lưu dân lao động về quê. Tuy nhiên trong tháng Năm, ít nhất 80 người đã tử vong trên những chuyến tàu đó do quá đói và kiệt sức trong cuộc hành trình.

May mắn cho Kumari, thực phẩm không là vấn đề đối với hai cha con trong suốt cuộc hành trình, em cho biết họ được người dân hai bên đường giúp đỡ. Ban đêm họ ngủ bên vệ đường. Có lần họ được một tài xế xe tải cho quá giang, rút ngắn khoảng đường bớt được 45 cây số. Sau 8 ngày, khuya ngày 15.5 họ về đến làng Sirhulli của gia đình.
Thông tin về cuộc hành trình xuyên Ấn Độ bằng xe đạp của cha con bé Kumari được lan truyền nhanh chóng. Kumari nhận được cuộc gọi của Liên Đoàn Xe Đạp Ấn Độ. Ông Onkar Singh, chủ tịch liên đoàn nói với đài NPR rằng ông gọi cho Kumari biết, “mục tiêu của chúng tôi là tạo cơ hội cho bé trở thành nhà vô địch quốc tế. Chúng tôi đang hướng đến hai kỳ thế vận hội Olympic 2024 và 2028.” Ông mời Kumari tham gia đội tuyển quốc gia sau khi hết đại dịch. Ông nói điều gây ấn tượng cho ông không phải khoảng cách Kumari đã đạp, du khách ở Lycra đạp xe xa như vậy là thường, mà chính là Kumari đã đạp được hơn 160 cây số mỗi ngày. Không những thế mà lại còn phải đèo thêm một người trên một chiếc xe đạp cũ kỹ trong khi bụng thì đói.

“Bé Kumari quá vất vả. Em đã làm được một việc mà ngay một người đàn ông cũng không thể làm được,” ông Singh tiếp. Ông hứa trả hết chi phí cho chuyến đi của Kumari lên New Delhi để phỏng vấn. Nếu được chọn, em sẽ sống chung với các thể tháo gia nữ khác, gần nơi huấn luyện. Tiền trọ, tiền ăn và giáo dục đều do chính phủ liên bang đài thọ. Báo chí Ấn dán cho Kumari cái nhãn người có “trái tim sư tử.” Kumari được phóng viên từ Nhật đến Mỹ phỏng vấn. Video clip quây cảnh Kumari đạp xe đèo theo cha phía sau được phát tán rộng rãi.

Chưa hết, bây giờ Kumari được phim trường Bollywood, mời đóng phim kể lại cuộc hành trình. Một công ty Ấn có tên Wemakefilmz mua bản quyền câu chuyện đời của Kumari và dự trù bắt đầu thực hiện vào tháng Tám tới. Cuốn phim được đặt tên Atmanirbhar, tiếng Hindi có nghĩa là “tự lực.” Đây cũng là câu khẩu hiệu thủ tướng Ấn dùng trong bài diễn văn mô tả nỗ lực của đất nước nhằm đánh lại Coronavirus.

Câu chuyện của Kumari còn gây được sự chú ý của Ivanka Trump, ái nữ tổng thống Mỹ, người gửi tweet ca ngợi Kumari đã thực hiện một “công việc đẹp đẽ về sức chịu đựng và tình yêu thương.”
Nhưng người dân Ấn, từ giới tranh đấu nữ quyền đến các nhà hoạt động chống đói nghèo đến nhà báo, cáo buộc con gái tổng thống Mỹ là lãng mạn hóa sự nghèo đói. Họ thúc giục nàng thay vì vậy nên kêu gọi chính phủ Modi chớ để mặc các lưu dân như Kumari và cha em phải lâm vào tình cảnh tuyệt vọng, không có được sự giúp đỡ nào.

Cao Nguyên