Nguyễn Danh Lam

HÀNH TRÌNH LÊN MIỀN TRUNG- ĐÔNG BẮC NƯỚC MỸ

Khi nói về địa lý, du lịch hay hành chính, người ta thường chia nội địa nước Mỹ (không tính Alaska và Hawaii) thành hai nửa Đông và Tây. Tiểu bang Texas mà mình đang ở nằm chính giữa, cực Nam, nên đi về hai phía khoảng cách là như nhau. Sở dĩ người ta hay nói Texas là miền Viễn Tây, bởi lãnh thổ Hoa Kỳ trước đây nằm chủ yếu ở phía Đông, trải qua nhiều đợt mua bán, sáp nhập lớn, Texas mới lọt vào chính giữa.

Nếu cho mình chọn lái xe đi rong chơi, thực sự là mình sẽ chọn cánh Tây, với đại sơn hệ Rocky Moutains, cùng hoang mạc, sông ngòi, bình nguyên, đồng cỏ… Nói chung là màu sắc địa lý phong phú hơn hẳn cánh Đông.

Ảnh: Tác giả bên dòng Ohio, đoạn cắt qua thành phố Cincinati- một trong những đô thị cổ của nước Mỹ, được thành lập năm 1788.

Ở cánh Đông Hoa Kỳ, ngoài dãy núi Appalachia chạy từ phía bắc tiểu bang Georgia lên tới khu vực New England, địa hình có phần đơn điệu. Mà dãy Appalachia, nếu so với Rocky Moutains, thực sự chỉ là một dải núi nhỏ. Nhìn chung, suốt dọc đường đi, từ phía Đông Bắc Texas lên tới cực Đông Bắc Hoa Kỳ, ngút mắt hai bên đường chỉ là rừng cây và các trang trại bạt ngàn. Tuy nhiên, sức hấp dẫn của miền Đông lại chính là các đô thị cổ kính nhất của nước Mỹ. Vừa mang phong cách Châu Âu, vừa mang màu sắc Hoa Kỳ thời mở cõi. Đây là cái nôi của nước Mỹ, với 13 tiểu bang đầu tiên (gọi chung là New England). Hiện trên lá cỡ Mỹ có 13 cái sọc trắng đỏ, chính là biểu tượng 13 tiểu bang này (kèm thêm 50 ngôi sao là tổng số tiểu bang hiện tại của nước Mỹ).

Hành trình vừa rồi của mình kéo dài từ Houston- Texas, xuyên qua các tiểu bang Arkansas- Tennessee- Kentucky- lên thành phố Cleveland- cực Bắc tiểu bang Ohio, nằm bên hồ Erie, một trong ngũ đại hồ của khu vực Bắc Mỹ. Tổng mỗi chiều hơn 1.300 miles (hơn 2 ngàn km). Hành trình này chưa hẳn đúng là hành trình lên Đông Bắc, vì nó hơi chếch về miền Trung. Vì vậy mình gọi là hành trình lên miền Trung- Đông Bắc.

Hẳn nhiên, vẫn là những con đường phẳng lỳ, với hai bên màu rừng xanh bát ngát lướt qua khung cửa. Nhiều người lái xe đều đều trên con đường này sẽ “thấy cũng đẹp, nhưng mau chán, dễ buồn ngủ”. Tuy nhiên, vì có máu đi, mà đã đi thì phải “ngâm cú” chút ít về địa lý, lịch sử, thậm chí là địa chất, động thực vật… của từng tiểu vùng trong tổng thể. Đặt chân vào hành trình nghĩa là thực chứng những gì mình đã đọc trước đó. Lúc ấy, mỗi một cây số đường mở ra, trong lòng sẽ tự vỡ òa những cảm xúc trải nghiệm. Cảm giác buồn ngủ tan biến đâu mất. Vì vậy, mỗi ngày mình có thể lái xe 10- 12 tiếng, liền cả tuần không sao hết! 

Thí dụ, sau khi lên đến cực Bắc Texas, mình bắt đầu nhấn vào vùng trung tâm của lưu vực sông Mississippi. Nơi đây là vùng hợp lưu của các dòng sông khổng lồ nhất nước Mỹ: Mississippi- Arkansas- Ohio- trên chút nữa là Missouri… Như người ta nói, mọi nền văn minh đều bắt đầu từ các con sông. Vùng châu thổ phì nhiêu này đã tạo nên những đồn điền mênh mông của nước Mỹ xưa và nay. Phía Bắc trồng bắp, hoa màu, phía Nam trồng bông vải, thuốc lá… Những đồn điền ấy gắn với lịch sử lập quốc, gắn với nội chiến, gắn với chế độ nô lệ- giải phóng nô lệ. Dọc theo những con sông, những thành phố dần mọc lên, khởi nguồn từ các cảng nội địa, những vùng công nghiệp khai khoáng, chế biến nông sản, đường, cao su… Mình đã đi qua những thành phố xa mù trong ký ức nước Mỹ ấy, như Little Rock, Memphis, Nashville, Louisville, Cincinati, Columbus…

Ngoài lịch sử, mình nhìn thấy phù sa, thấy những vỉa trầm tích bên đường, thấy sự thay đổi dần lên hướng Bắc của hệ thực vật. Từ cây bụi ở phía Nam, lên rừng bán nhiệt đới ở miền Trung, lên hệ cây lá kim ở phía Bắc. Ngoài ra còn bao thứ khác, kiến trúc, nghệ thuật (rõ nhất là âm nhạc), đường sá, trang phục của dân từng vùng… Thậm chí, nếu để ý kỹ, ngay cả cách làm đường ở mỗi vùng, mỗi tiểu bang cũng có những sắc thái riêng, trong tổng thể quy định chung. Nếu kể ra cho hết chắc hơi dài.

Một ngã tư tại thành phố Little Rock, tiểu bang Arkansas.

Thực sự lái xe ở Mỹ, như mình đã từng kể, nó vừa dễ vừa khó. Dễ ở chỗ đường sá mênh mông, hầu như nơi nào cũng là cao tốc. Phong cách lái xe của dân Mỹ nhìn chung thân thiện, đúng luật- bởi không đúng luật là lãnh hậu quả mệt nghỉ. Cái khó khi lái đường xuyên bang là tốc độ các xe luôn duy trì ở mức rất cao, thường khoảng 130- 150 km/h. Cái cảm giác đạp ga qua một chiếc xe tải 18 bánh (thậm chí là cả đoàn xe tải, mỗi chiếc dài hơn 20 mét), nó rất dễ run. Phải ra vào cực kỳ nhịp nhàng, tránh hết sức chạy song song với các xe khác. Đó là chưa kể, khi chạy ngang các đô thị lớn, tốc độ các xe vẫn rất cao. Đường sá phân làn nhằng nhịt, phải căng mắt chọn lane, xin đường, rẽ phải rẽ trái… Trong khi bủa vây quanh mình là hàng trăm chiếc xe khác đang lao điên cuồng. Chỉ cần chậm một giây là có thể lạc hướng, hoặc lúng túng một nhịp là… tan xác như chơi. Khi lái xe xuyên bang, nên có kỹ năng định hướng tốt Đông- Tây- Nam- Bắc. Phải coi trước hành trình mình sẽ đi về hướng thành phố nào, để kịp thời nhìn bảng báo hiệu… Nhưng khi đã lái quen, cái cảm giác xuyên qua một đô thị nó… rất đã, giống như mình… tán được một phần nước Mỹ vậy.

Vùng núi tiểu bang South Dakota

Tiểu bang Arkansas

Sếp gọi điện hỏi: Anh cùng team đi mần cái “phóng sự” về mấy doanh nghiệp mở cửa sau dịch được không- mà đi xuyên bang, đi xa? Nghe nói đi là gật như giã gạo liền chớ gì nữa!- Ờ mà anh thích đi máy bay hay chạy xe, có sợ dịch không?- Với mình, dù đi đâu, cái “được đi” không phải là nơi đến mà chính là con đường tới đó. Thí dụ, cho du lịch New York, nếu lên máy bay, tới nơi chui vô khách sạn, rồi xếp hàng chụp vài kiểu hình với “Bà già cầm đuốc”, hoặc con bò chổng “pin” nơi Wall Street, sau đó về post Facebook, thì coi như chuyến đi đó gần như… vô nghĩa. 95% cái sự thú vị nằm trên con đường du ngoạn chứ không phải điểm đến.

Nhân đây, cũng nói luôn về dịch bệnh. Thiệt tình hành trình cả tuần, đêm ngủ khách sạn, ngày ăn nhà hàng, trong khi virus nó lơ lửng ngoài kia, ai hổng ớn. Thậm chí, khi sắp lên đường, có người còn còm trên trang Facebook mình giống như… trù ẻo! Mình thực ra cũng là thằng kỹ tính, ngày nào cũng lên cập nhật tình hình virus trên tất cả các trang thông tin. Tuy nhiên, so sánh tổng thể dịch Wuhan Virus lần này với cúm mùa hằng năm là… vẫn nhẹ. Tỉ lệ người nhiễm virus nhưng phát bệnh chỉ khoảng 20- 30%. Tỉ lệ tử vong trong đó cũng thấp. Nạn nhân chủ yếu là người cao tuổi. Cái con số tử vong “khổng lồ” mà Mỹ công bố thực chất đã “được” cộng ráo trọi những người chết trong kỳ dịch này. Cứ cộng, tuyên bố đã, sau đó mới phân tích ai chết cụ thể vì nguyên nhân gì sau.

Cung đường tác giả và nhóm bạn vừa đi trên bản đồ miền Đông nước Mỹ.

Mình lên trang thống kê virus của chính phủ Mỹ. Họ làm một cái bản đồ rất khoa học, với hình liên bang. Sau đó nhấp vô từng bang, sẽ bung ra hình các hạt (county), nhấp vô mỗi hạt, sẽ ra số ca nhiễm virus. Trước khi đi, mình lập bản đồ hành trình. Thấy cả bốn tiểu bang đi qua đều là bang “đỏ”, nghĩa là bang Cộng Hòa. Mà bang Cộng Hòa thì mở cửa sớm, trên lý thuyết là dễ dính virus hơn. Mình rà theo hành trình, ước tính đoạn nào sẽ ăn trưa, đoạn nào sẽ nghỉ tối. Sau đó rà xung quanh khu vực dự tính nghỉ, thấy vùng nào ít virus, mình đánh dấu để anh em chọn nghỉ lại.

Nói về hệ thống khách sạn dọc các cao tốc Mỹ cũng là cả một bài dài. Bình dân nhất là các motel (Việt Nam dịch thoát là lữ quán), bản thân từ gốc kết hợp giữa “mô tô” và “hâu theo”, thành “mô theo”. Tức trong lịch sử, mấy chàng chạy mô tô giang hồ, đêm hay ghé ngang nghỉ ở mấy chỗ này. Thực tình là trên đường thiên lý xưa giờ, mình chưa khi nào nghỉ motel. Tất nhiên là nó không đến nỗi quá tệ, nhưng trong phim kinh dị, hay tội phạm, mấy motel xuất hiện khá nhiều. Với ánh đèn heo hắt bên đường, anh chàng tiếp tân lầm lì bí ẩn, trong phòng luôn có… nhiều ma và mấy gã tội phạm có thể xách súng xả ì xèo rồi biến. Cao cấp hơn motel là hàng loạt hệ thống khách sạn, từ trung bình đến trung bình khá, thường có chữ inn phía sau…

Nguyễn Danh Lam
(Còn tiếp)

.