Tiếp theo kỳ trước

…Ở Việt Nam, thường nghe nói về hệ thống Hilton như một định vị cao cấp. Ở Mỹ, Hilton sở hữu chuỗi khách sạn với nhiều thương hiệu khác nhau, trải dọc các cao tốc liên bang. Mình cũng từng ở vài lần. Nói chung là gọn gàng, sạch sẽ, hiện đại, nhưng tất cả ở trong một khối hộp khá đơn điệu. Đặc biệt, ăn sáng trong các khách sạn Âu- Mỹ là một… thảm họa với không ít người Việt, vì thực đơn hầu hết là món ngọt, ngọt gay gắt. Lâu lâu có chỗ thêm món trứng đánh sệt, hoặc vài cây xúc xích. Thua xa thực đơn ăn sáng phong phú trong mấy resort hay khách sạn Việt Nam.

Gần đây, cũng như Uber trong lãnh vực vận tải, loại hình Airbnb trong lưu trú phát triển rất nhanh khắp toàn cầu, ở Mỹ cũng vậy. Người ta dư ra một căn nhà, hoặc đầu tư mua kinh doanh loại hình này. Khách có thể đặt thuê qua app trên mạng, nguyên căn. Rất riêng tư, rộng rãi, với đầy đủ mọi thứ tiện nghi. Công ty mình khi đi xa thường dùng Airbnb. Thuê nguyên căn, mỗi đêm khoảng 150- 200 đô, ở 3- 4 người thoải mái. Có thể nấu ăn, nhậu, thậm chí cả… karaoke! Khi đến mỗi thành phố, nhóm mình thường ghé siêu thị, mua các loại đồ ăn chế biến nhanh, sau đó lôi về Airbnb hí hoáy chút đỉnh là có… mồi bén. Mấy miếng thịt bò khổng lồ, mềm nhức răng, uống cùng bia lạnh sau một ngày hành trình, nó đã thôi rồi. Lần này, mỗi khi ghé một căn nhà mới, mình lại lấy chai cồn đem đi xịt vòng quanh các nơi, cho dù chủ nhà trước đó cũng đã xịt rồi.

Một đoạn cao tốc Interstate 30, ngang Arkansas (ảnh Nguyễn Danh Lam)

Nhóm mình có 3- 4 người, ngoài công việc chuyên môn, mỗi tên cũng có chút kỹ năng riêng. Mình rành địa lý, đường sá, thích lái xe, nên được giao làm “cán bộ đường lối”. Một anh bạn rất giỏi nấu ăn, nên giao hắn việc đi chợ, nấu nướng. Một anh khác rành thủ tục, giấy tờ, tiền bạc nên giao làm quản lý chung. Trước mỗi chuyến đi lại lên nhóm chat, phân công nhau mọi thứ, đem theo vật dụng gì, chuẩn bị ra sao, hành trình thế nào… Công việc cứ thế vận hành… mềm mại. Có thể đi khắp nước Mỹ mà không ngán!

Ở Mỹ, mỗi khi bước vô một tiểu bang, Google Maps luôn thông báo: Chào mừng bạn đã đến… Cảm giác lúc ấy nó lâng lâng gì đâu. Nhất là với những tiểu bang lần đầu mình được đặt chân tới. Giữa các tiểu bang, họ vẫn dùng chữ border- tức là biên giới chứ không phải ranh giới. Vì ở Mỹ, mỗi tiểu bang có những quyền tự trị riêng, luật pháp, thậm chí cả ngôn ngữ cũng có những điểm khác biệt nhất định. Vì vậy, vô một tiểu bang có thể như vô một tiểu quốc.

Chếch về hướng đông bắc Texas, trên hành trình của tụi mình là tiểu bang Arkansas. Hồi còn ở Việt Nam, mình nhớ cách đọc tên rất cắc cớ của hai tiểu bang: Kansas và Arkansas. Cùng có cái đuôi là kansas, nhưng tiểu bang Kansas thì đọc là “Ken zợt”, còn tiểu bang Arkansas thì đọc là “Á ken sò”. Arkansas là một tiểu bang khá nghèo ở Mỹ. Hồi đó đọc cuốn “Các đời tổng thống Hoa Kỳ”, nhớ ông Bill Clinton, sau 2 nhiệm kỳ làm thống đốc Arkansas đã có nhiều cải cách ở tiểu bang này, đặc biệt là về mặt giáo dục, khiến tiểu bang… đỡ hơn xưa. Nhờ thành tích này ông Clinton đã đắc cử tổng thống liên bang.

Với những người đã ngán cái địa hình phẳng lì của Texas, khi lên tới Arkansas bắt đầu thấy sự thú vị của núi đồi. Trong tiểu bang này có một số dãy núi nhỏ, cùng cao nguyên, khiến cho con đường trước mặt lượn sóng nhấp nhô. Arkansas cũng là tiểu bang duy nhất tại Hoa Kỳ có kim cương tự nhiên, vì vậy khi lái xe dọc tiểu bang này, mình cũng chú ý nhìn thử coi có thấy kim cương không, nhưng rất tiếc là xe chạy hơi nhanh nên không thấy(!)

Trên hành trình, tụi mình ngủ lại Arkansas một đêm, ngay thủ phủ- thành phố Little Rock. Anh bạn đặt phòng sao đó không để ý, nên căn nhà tụi mình thuê nằm giữa một khu… da đen. Và chủ nhà cũng là một người da đen (thấy qua app thuê nhà). Lái xe tới đó vào buổi chiều tà, nhìn thấy xung quanh toàn các bạn… đậm màu, như một phản xạ tự nhiên, hai tên bạn đi cùng thấy… lạnh lạnh qua tai. Nhất là tình hình “nổi loạn” của người đa đen lúc ấy cũng đã bùng phát được 4- 5 ngày.

Chiếc xe của tụi mình chạy cũng là loại xe khá xịn, đêm quăng nó chơ vơ ngoài đường, kể ra cũng lo lo. Mở cửa căn nhà, thấy gia cố thêm nhiều lớp rào sắt, cái cảm giác “lo lo” lại càng tăng cao. Tuy nhiên, tụi mình đã trải qua một đêm hết sức bình an. Cái cảm giác ở trong căn nhà của một người da đen cũng rất thú vị. Trên tường nhà treo rất nhiều phiên bản các bức tranh cổ của nước Mỹ, từ thời đồn điền lập quốc. Những người đa đen mặc váy rộng, hái bông trên cánh đồng. Ngay cả bàn ghế, giường ngủ của họ cũng có nhiều nét riêng, như thể mình được trở lại với những đồn điền xa xăm trong ký ức nước Mỹ.

******

Thuở còn đi mướn video về coi, một lần mình vớ trúng một bộ phim khá dài, tới 2 cuộn video. Coi xong phim đó, mình ấn tượng vô cùng, đó là phim Tank (1984). Thực ra phim này chẳng có gì sâu sắc, nó kể về một ông cựu binh, sở hữu chiếc xe Tank Sherman cổ điển từ Thế chiến II. Vì mâu thuẫn với cảnh sát địa phương, ông đã cho chiếc tank (tăng) này nã nát đồn cảnh sát, rồi cùng cậu con trai lên xe bỏ chạy từ tiểu bang Georgia, qua tiểu bang Tennessee. Trải dài theo cuốn phim là cảnh rượt đuổi giữa cảnh sát và chiếc tăng, băng qua những cánh rừng xanh ngút mắt, đẹp mê hồn. Từ đó mình găm trong đầu cái tên tiểu bang Tennessee. Nhớ, vì nó nhiều rừng, đẹp mê mẩn, chớ không phải do tên nó giống tên một… hãng rượu.

Thuở ấy, mê thì mê vậy, như kiểu mấy em gái mê diễn viên Hàn, chớ biết Tennessee nó ở đâu, làm sao đến được đó. Sau khi đã qua Mỹ, biết hết tiểu bang nào nằm ở đâu, mình vẫn thầm hò hẹn Tennessee để thỏa mãn… mối tình đơn phương qua chiếc xe tăng ngày xưa.

Giờ thì nhấn ga, bỏ lại tiểu bang Arkansas, nghe cô nàng Google Maps thánh thót: Welcome to Tennessee, lòng mình như ông già gặp lại tình cũ. Tuy nhiên hỡi ôi, đời không như là mơ- cái cảm giác ban đầu về Tennessee nó cũng như gặp lại tình cũ năm nay đã… 50 tuổi!

Tennessee không đón mình bằng những cánh rừng, mà là một thành phố khá “ngầu”- Memphis, giống như ấn tượng về New Orleans ở phía Nam- Memphis nằm bên dòng sông khổng lồ Mississippi, ngược lên hướng thượng nguồn. Một thành phố nổi tiếng với âm nhạc đại chúng. Tennessee được coi như cái nôi của nhạc country. Memphis thành phố lớn nhất của tiểu bang này chính là nơi mất của Vua nhạc Rock and Roll- Elvis Presley.

Một đường phố ở Memphis, Tennessee (Getty)

Cũng như nhiều tiểu bang thuộc lưu vực Mississippi, với những đồn điền xưa cũ, dùng nhiều nô lệ da đen. Hậu duệ của họ giờ cũng tập trung ở vùng này. Vì vậy Memphis cũng nổi tiếng là một thành phố với nhiều người da màu. Coi trước trên… bản đồ virus, hạt bên kia sông, thuộc Arkansas số người nhiễm virus chỉ hơn 300, vậy mà qua hạt bên này, thành phố Memphis, số người nhiễm virus là hơn 4 ngàn! Nhân đây cũng nói thêm, tỉ lệ nhiễm và tử vong bởi Wuhan virus ở Mỹ, các bạn da màu chiếm đa số. Bởi các bạn hay sống trong các khu chúng cư, hay “nhà tập thể”. Phương tiện di chuyển chủ yếu là xe bus, hay xe điện ngầm- vì vậy rất dễ lây lan. Các bạn lại thường ăn fast food, nhiều đạm, dầu mỡ, nên dính nhiều bệnh nền, khi virus tấn công, các bạn không cự nổi. Mà thôi, bàn nhiều về vụ này sẽ lại dính sang vấn đề khác, mình xin lướt qua.

Vừa qua cầu, hướng vô thành phố, đúng một buổi chiều nắng đẹp, mình nghe tiếng mô tô nổ ầm ĩ phía sau. Một đoàn khổng lồ, toàn các bạn da đen, mỗi bạn một chiếc mô tô bự khủng, lạng lách vèo vèo, dàn hàng, chỉ trỏ… “dọc ngang nào biết trên đầu có ai”. Một thành phố lạ, xe đông, đường đan ngang đan dọc, đổi hướng liên tục, lại thêm đoàn mô tô khủng, chạy rất ư… bất cần đời, thiệt tình mình muốn quéo giò vì các bạn! Tuy nhiên, cũng cần nói thêm, dân mô tô ở Mỹ thì “da” nào cũng “ngầu” như nhau. Gặp đám mô tô da trắng cũng quéo giò chớ giỡn à. Ở Mỹ và cũng như nhiều nơi, chiếc mô tô (hẳn nhiên là phân khối lớn) gắn liền với tính tự do, nổi loạn, nhiều khi dính với băng đảng, mang màu sắc cực đoan. Nói về vụ này chắc lại cần cả bài dài. Mình tạm để dịp khác.

Băng qua Memphis, thực sự mình khá ấn tượng. Cái ấn tượng thiên về một vùng được coi là “phức tạp”, nhưng cũng đầy màu sắc văn hóa đại chúng. Mình xin không kể thêm khi đã có… Google. Đêm ấy, tụi mình đã tính ghé nghỉ ở khu vực Memphis, nhưng sau khi “coi lại”, mình ráng đạp thêm một tiếng rưỡi nữa để lên thành phố phía trên. Và có một đêm bình an tại đó.

Nguyễn Danh Lam

(Còn tiếp)