Lá thư Canada

Trà Lũ

Canada tháng Tám, nắng Hè chan hòa  khắp nơi làm tôi nhớ quê hương hết sức, nhất là quê ngoài Bắc. Nào hàng cau trước nhà trổ hoa thơm ngát, nào lúa chín đầu làng trĩu hạt trên cánh đồng bao la, nào hoa sen từ ao làng tỏa hương bay lên ngạt ngào, nào tiếng ve sầu râm ran giữa trời nóng đổ lửa. Nó làm tôi nhớ câu thơ ngày xưa khi còn đi học, thơ La Fontaine: La cigale ayant chanté, tout l’été…và lời dịch thật hay của Cụ Nguyễn Văn Vĩnh : Con ve sầu kêu ve ve, suốt mùa hè…Rồi nó làm tôi miên man nhớ bài ca Hè Về của Hùng Lân : Trời hồng hồng, sáng trong trong, ngàn phượng rung nắng ngoài song… Ôi mùa Hè quê nhà khi xưa mới đẹp và đáng yêu làm sao !

Tôi nói khi xưa, chứ bây giờ ngay trên đất nước thanh bình này tôi cũng không thấy đẹp nên thơ như vậy nữa. Tại sao ư ? Chắc các cụ quá rõ rồi. Vì Tàu Cộng hăm he đánh nhau với Mỹ và cai trị thế giới, vì Dịch Cô Vít của Tàu Cộng lan ra khắp thế giới. Suốt ngày trên mạng và trên báo toàn những tin này, Ngoài ra còn tin tranh cử của Vua Trump và ngài Bí Đen . Nghe tới tên Bí Đen, ông ODP trong làng tôi lên tiếng ngay : Canada và Hoa Kỳ là hai nước tự do ngôn luận, khen ai chê ai là quyền của mọi người, tôi thấy bên Hoa Kỳ, phía cộng đồng VN cũng có hai phe, tiếng mới bây giờ ‘là cuồng mê Trump’ và ‘cuồng chống Trump’.  Khen Vua Trump chỉ có GS Dương Đại Hải  là công khai, minh danh và lớn tiếng, còn những vị chê Trump và bênh Bí Đen thì đều ẩn danh, giấu mặt. Tôi cho như vậy là hèn. Các vị này có ngon thì lên mạng đấu lý với Ông Dương Đại Hải coi. Xin đừng hèn như vậy nữa. Lại có tin mới nhất thấy trên mạng làm tôi giật mình là Ông Henry Kissinger vừa lên tiếng khen Vua Trump. Ông Kít năm nay đã 94 , hơn Vua Trump 20 tuổi, và thuộc phe Dân Chủ. Xưa nay tôi vẫn ghét ông này vì ông là con cáo già chính trị đã phá VNCH chúng ta. Ông vừa lên tiếng khen vua Trump hết lời. Lạ chứ. Chắc là fake news quá. Các cụ cuồng ghét Trump nghĩ sao cơ ?

Nhưng thôi, xin thôi chuyện thời sự , vì toàn những chuyện nhức đầu, và ai cũng ngấy rồi. Xin mời các cụ nghe chuyện cộng đồng VN ở Toronto nơi có làng An Lạc của chúng tôi, sẽ vui hơn. Đây là tin bác ái xã hội. Đã có nhiều hội đoàn trong cộng đồng Việt tự nấu ăn rồi đem thức ăn nóng đến tặng những cụ già, những bệnh nhân neo đơn, những bác sĩ và các nhân viên bệnh viện, và những người phục vụ trong cơn dịch Vũ Hán này. Đó là Hội Làng Dưỡng Lão Toronto, Hội Phụ Nữ VN Toronto, Hội Người Việt Toronto… Ngoài thức ăn họ còn tặng các khẩu trang, các bình sát trùng… Thật đáng ca ngợi những tấm lòng vàng này.

Mùa Hè 2020 tại Little Saigon (Ảnh Uyên Vũ)

Còn bọn già chúng tôi thì được tiếp tế rất nhiều thức ăn tinh thần từ bạn bè phương xa. Họ chuyển tới cho bao nhiêu bài đọc rất vui và rất hay. Chẳng hạn bài sau đây kể một chuyện cười về hai ông cháu đối thoại với nhau. Ông thuộc thế hệ 1, nói tiếng Anh ba rọi, còn đứa cháu thuộc thế hệ 2 sinh đẻ ở đây, tiếng Việt của nó cũng ba rọi, cháu hiểu sơ sơ tiếng Việt nhưng nói không được. Việc này rất đúng tình trạng đang xảy ra trong mỗi gia đình. Tôi xin chép nguyên văn để các cụ giải trí cho nhẹ cái đầu, xin đa tạ tác giả mà tôi không biết tên. Chuyện như sau :

.. Ông nội đến thăm cháu. Ông nói :

  • Lấy cho ông lon Coke
  • There is no Coke, Pepsie OK ?
  • Cho ông một lon cũng được.
  • There is no lon, only bottles, 2 lít or 1 lít ?
  • Thôi thì cho ông chai nước vậy.
  • Sparkling water or Mountain water ?
  • Nước có ga.
  • What flavor ? Sweetened or non-sweetened ?
  • Mệt mày quá !
  • Are you tired ?
  • Thai cái con khỉ !
  • Tie the monkey ? What monkey ?
  • Trời ơi, chắc tao chết quá !
  • Oh my God, are you dying ?
  • Không. Tao muốn đập mày một cái !
  • Do you mean I am a bug ?
  • Ừ !
  • Mosquito or fly ?
  • Not muỗi, not ruồi ! You là thằng quỷ nhỏ !
  • Oh, you mean I am a ghostbuster or a zombie, don’t you ?
  • Tao không biết nói sao luôn !
  • Why you don’t know what to say ?
  • Thôi nói chuyện với mày khó quá. Tao đi về.
  • No, please stay. What do you want to talk about ?
  • Bà mày !
  • Oh, what about her ?
  • Khi tao muốn coke là có coke, tao muốn nước là có nước. chứ không nhiều chuyện như mày !
  • Is she your slave ? People are pulling down many President statues due to this matter. She might pull you down someday.
  • Hừ, kéo cái quần tao nè.
  • She pulled down your pants ? When ?
  • …Ờ, khi tao đi đái.
  • Ew, you’re a spoiled brat !
  • Cha mày, chớ brat.
  • No, my dad is not a brat. He is a hero !
  • Hí rồ là sao ?
  • He arrests the bad guys. If you’re bad guy he cuffs you too

Điện thoại reng, bà gọi ông về. Ông trả lời ‘mai về’, bà nói không được.

Ông liền nói với cháu :

  • Bà kêu, ông phải đi về.
  • Is she your boss ?
  • Phải, mày nói nghe được
  • Am I right ? Be a  good man, don’t be bossy, don’t make grandma your slave, don’t make her pull your pants down for you to pee, don’t be a spoiled brat, don’t be a bad guy or my Dad could cuff you…
  • OK. Nói daddy của mày đừng có đè cổ người ta là ở tù đó con à.
  • I know that’s the bad cop like Derek Chauvin, not my dad. Now you can go home and remember Women Power Matters.
  • Mồ tổ cha mày ! Ai dạy mày như vậy hổng biết !
  • My Mom.

Khi tôi đọc xong chuyện này thì cả làng cười rũ ra, các bà các cô thì vừa cười vừa đấm nhau thùm thụp, trừ có cụ B.95 chả cười gì cả vì cụ có hiểu tiếng Anh gì đâu. Chị Ba Biên Hòa phải cắt nghĩa lại từng câu, nhưng cái hay nó bay đi hết rồi. Chị Ba phải xin anh John kể chuyện vui khác đền cho cụ. Anh John là gương mẫu sự vâng lời, nên anh kể ngay : Cháu vừa đọc trên báo và gặp 2 tiếng này làm cháu thích và cười mãi. Đó là tiếng ‘ngủ nướng’ và ‘đánh rắm’. Sao lại nướng được giấc ngủ hở cụ ? Cái rắm xuất phát từ miệt dưới và là không khí làm sao mà bắt được nó để mà đánh hở cụ. Cái chữ ĐÁNH trong tiếng Việt thật hay. 

Cụ B.95 nghe xong thì khoái quá, cười ngặt nghẽo. Nhân cái chuyện này, ông ODP xin xen vào chuyện khác. Rằng hiện giờ vì con virus Cô Vít mà ai cũng phải giãn cách, xa nhau ít là 2 mét. Tôi có ý định đề nghị với chính quyền bắt mọi người ăn hột mít trước khi ra đường. Ai cũng phải ăn. Lý do là hột mít luộc hay nướng làm bom khí nổ tùm lum nên sẽ  không có ai muốn đến gần ai.

Cụ B.95 không thích chuyện ăn hạt mít bằng chuyện học tiếng Việt của Anh John, nên cụ xin anh kể tiếp những cái hay của tiếng Việt. Anh vâng lời và kể ngay. Cháu thấy tiếng Việt hay và giầu có rất nhiều mặt. Riêng mặt một bài văn mà các chữ trong bài đều bắt đầu bằng chỉ một phụ âm thôi thì cháu đã thấy không có tiếng nước nào trên thế giới tuyệt vời bằng tiếng Việt. Ngày xưa mới học tiếng Việt , cháu thấy hai câu bắt đầu bằng chữ B và chữ R thì đã thấy hay và mê tiếng Việt hết sức. Chữ B như thế này ‘ Bà Ba béo bán bánh bèo bên bờ biển bướng ba bướng bỉnh bị bắt bỏ bót ba bốn bẩy bận’, một câu 21 chữ B. Còn câu chữ R : Rầu rĩ râu ria ra rậm rạp, rờ râu râu rụng, rờ rốn rốn rung rinh’, có 16 chữ R. Riêng chữ T thì khỏi nói. Ngay vừa đây trên mạng có bài mấy trăm chữ T viết về Tổng Thống Trump. Cháu chỉ xin đọc một phần nhỏ mở đầu bài này thôi nha :

Thời thế tạo thần Trump. Tụi truyền thông thổ tả, tụi thiên tả thối tha, tồi tệ, trăm thằng tưởng Trump thua…Thùng, thùng, thùng, Trump trở thành tổng thống, tụi truyền thông thổ tả tức tối tố Trump tư tình Totmy, tụi truyền thông thổ tả tung tin thất thiệt, tòng theo tụi thiên tả thối tha ti tiện toan tính tìm thế triệt Trump, tố Trump tư thông…

Đây mới là sơ sơ vài dòng mở đầu. Cụ nào muốn đọc cả bài mấy trăm chữ T thì xin tìm trên mạng với đầu đề ‘Tên Trump TT’.

Anh John vừa nói đến đây thì bữa trưa được dọn ra. Hôm nay chúng tôi ăn ở nhà ông ODP. Ông đãi món phở bò. Cái ông gốc Bắc Kỳ đặc này là thiên tài về nấu ăn. Ông bảo dân ta, nhất là dân Miền Nam trước 75 khi nói đến phở là ai cũng thuộc bài này : Chín tái gầu nạm gân sách, húng quế ngò gai, giá sống, tương đen tương đỏ, chanh, mắm, tiêu… Hôm nay tôi xin đãi cả làng món phở Bắc thuấn túy, nên xin làng đừng tương đen tương đỏ, đừng giá sống nha. Người sành ăn thì việc đầu tiên là nếm nước phở, phở ngon là ngon ở cái nước. Rồi ông ngưng nói, xin mọi người bắt đầu. Mà nước phở ngon thiệt các cụ ạ, tôi không biết tả làm sao. Và cả làng đã say mê xì xụp. Ông biết ông không cần nói thêm về phở của ông nữa mà ông bàn sang các chuyện chung quanh. Ông nói về cái ngon của phở Pasteur Saigon ngày trước. Và ông nói một chuyện mà tôi là dân nghiền phở này mà không hề biết, đó là món ‘vú bò cái’. Món này khách phải dặn trước mới có. Ông tả món vú này rất thơm, nó ngầy ngậy. Theo ông, dân sành ăn phở thì ăn phở là để thưởng thức cái ngon hơn là ăn lấy no. Ai đến đây cần no bụng để đi làm thì không hề biết thưởng thức cái ngon. Lại còn món dái bò quen gọi là món ngầu pín nữa. Ngầu pín là bởi chữ ‘ngưu tiện’ có nghĩa là cái ‘chày’ của con bò. Bữa nay tôi đã cố tìm mua để đãi cả làng mà mua không được vì không dặn trước. Ở Canada và Hoa Kỳ có thể mua được ngầu pín nếu ta dặn trước tiệm bán thịt. Ngầu pín, tiếng Anh là ‘bull puzzles hay bull fryes’. 

Các cụ đã thấy bồ chữ ODP của làng tôi thông thái chưa!

Cụ B.95 ăn xong tô phở, vừa buông đũa vừa nói: tô phở của Bác làm tôi sống lại những ngày con bé được mẹ cho ăn một tô phở. Ôi nó ngon làm sao. Nhưng sau 1954, ngoài Bắc toàn phở chay, không hề có thịt, nên không bao giờ biết đến tái đến nạm chứ đừng nói tới vú bò cái hay ngầu pín của bác ODP.

Ông ODP tiếp lời và kể ngay chuyện về cụ B.95. Năm 1995 từ Bắc Kỳ cụ sang thẳng đây, Cụ gặp con gặp cháu, được ăn mọi món ngon của cả 3 miền. Riêng tên các thức ăn thức uống cụ rất bỡ ngỡ, giống y như chuyện tiếng Anh ba rọi và tiếng Việt ba rọi ở trên . Cụ bảo mãi cụ mới nhớ hết. Nói gì đâu xa, trái cây và rau cỏ miền Bắc có tên khác miền Nam. Chị Ba Biên Hòa hỏi cụ khác như thế nào, cụ nói ngay : Trái mận ngoài Bắc, trong Nam gọi là trái roi, trái dứa ngoài Bắc trong Nam gọi là trái thơm, rồi rọc mùng là bạc hà, củ sắn là khoai mì, mướp đắng là khổ qua, quả na là mãng cầu…

Ông H.O. nghe đến đây bèn chọc  : Bác có biết lá mơ mà người Bắc ăn với thịt chó, và lá sung ăn với gỏi cá sống thì người Nam gọi tên 2 lá này là gì không?

Đúng là ông này muốn chọc cười cụ B.95. Các cụ độc giả có biết tên tiếng Nam gọi 2 thứ lá Bắc kỳ này không? Tôi không dám viết ra đây, xin các cụ tự tìm lấy nha.

Ông ODP chủ tiệc xin lái chuyện sang hướng khác. Ông bảo ông xin nói tiếp chuyện ông tổ  Adam của loài người. Lần trước có người đố Adam khác loài người chúng ta cái gì, câu trả lời là Adam không có mẹ vợ. Đó mới là câu hỏi 1. Tôi còn câu thứ 2 : Xin đố quý vị ông Adam và bà Eva cũng còn khác loài người chúng ta một phần cơ thể, xin đố phần cơ thể này là phần nào ? Cả làng ai cũng cười và tự hỏi: Chúng ta có nhìn thấy ông bà ấy đâu mà biết cơ thể của hai ông bà thừa thiếu chỗ nào ! Cả làng toàn những vị thông thái mà hầu như ai cũng lắc đầu chịu và cho rằng ông ODP bịa chuyện. Chị Ba Biên Hòa lớn tiếng cãi : Hai ông bà là thủy tổ loài người, cha mẹ hình hài làm sao thì sinh ra con cũng hình hài như vậy, chẳng lẽ ông bà thiếu mà chúng ta thừa sao. Câu đố của bác vô lý quá. Nếu bác đáp mà có lý thì tháng sau phe chúng em sẽ cũng nấu phở đãi làng và nhất định sẽ có món vú của bò cái và ngầu pín của bò đực để bác xơi.

Ông ODP xin mọi người nhớ kỹ và làm chứng lời hứa này của Chị Ba, rồi ông trả lời: Ông Adam và vợ ông là bà Eva đều không có cái rốn ! Làng chưa hiểu gì thì ông nói tiếp: theo cơ thể học thì rốn là  vết sẹo còn lại của dây kết nối thai nhi và nhau thai người mẹ. Thiên Chúa đâu có sinh ra Adam và Eva theo lối thai nhi từ bụng mẹ chui ra, bởi vậy đâu có việc cắt dây nhau mà thành cái rốn !

 Cả làng tôi nghe xong đều tròn mắt mà kêu to lên ‘ Ờ nhỉ’, rồi vừa vái ông ODP vừa nói : Xin bái phục sư phụ. Sư phụ quả là có lý. Bái xong rồi lăn ra cười . Cụ Chánh  tiên chỉ cười hà hà rồi bảo ông ODP : Mai mốt lên thiên đàng nhất định lão sẽ xin ông Adam cho kiểm chứng việc này. Các cụ đã thấy làng An Lạc của tôi vui chưa ! À, tôi gọi tên ông tổ loài người là Adam, cụ B.95 nghe không hiểu. Hóa ra tôi đã bị tây hóa mất rồi. Xưa ở quê nhà, cha ông chúng ta gọi tên cụ tổ là ông Adong và vợ ông là bà Evà

Nhận thấy ông ODP thông thái làm vậy nên anh John nhân cơ hội này đã hỏi ông ODP về gốc cái tên chai nước ngọt 7-up.  Anh bảo tên các chai khác như Coke và Pepsi thì anh tìm được nguồn gốc, riêng tên 7-up thì anh chịu. Ông ODP lại cười hà hà rồi trả lời : Xưa tôi cũng thắc mắc như anh, tôi cũng tìm hiểu mà không tìm ra. Sau này có đứa bạn thân nó nói rằng tên này do cái gốc của chuyện Nàng Bạch Tuyết và Bảy Chú Lùn. Rằng nhân dịp sinh nhật năm đó, Bảy Chú Lùn mới thưa với Chị Bạch Tuyết rằng : chúng em cả đời phục vụ chị, được biết hết mọi sự về chị trừ một sự mà chúng em từng ao ước nhưng chưa được, vậy nhân dịp lễ này xin Chị cho chúng em được thỏa lòng. Nàng Bạch Tuyết nói ngay : OK, các em ao ước cái gì ? Bảy chú đều đồng thanh: Xin Chị cho chúng em được nhìn thấy ‘kho quý’ của Chị. Nàng Bạch Tuyết thấy 7 chú bé tí nên chả sợ gì, bèn gật đầu rồi cho các chú chiêm ngưỡng. Các chú vô cùng sung sướng. Xong việc, Chị Bạch Tuyết thấy khát nước nên sai 7 chú xuống bếp khiêng lên cho chị một chai Coke. Một lúc sau 7 chú chạy lên và e lệ nói : Thưa Chị, kho đã hết coke, bây giờ chỉ có toàn 7 up thôi ạ. Tên chai nước này là do 7 chú lùn đặt ra từ đó. Vì bảy chú lùn chỉ nói mà không viết ra giấy nên nữ sĩ Hồ Xuân Hương của VN mới ghi lại qua 2 câu thơ này: ‘Thân em vừa trắng lại vừa tròn, 7 nổi 3 chìm với nước non’ 

‘7 nổi’ dịch ra tiếng Anh là ‘7 up’

Các cụ thấy sao cơ ?

TRÀ  LŨ