ByteDance, công ty mẹ của TikTok, đã chấp nhận thoái hết vốn trong nỗ lực tránh lệnh cấm của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Hiện Microsoft của Mỹ đang trong quá trình đàm phán mua lại TikTok.

Bị ép cùng đường, công ty Trung Quốc chấp nhận thoái vốn để cứu TikTok - Ảnh 1.
TikTok là ứng dụng do ByteDance phát triển và được ra mắt năm 2017

Hôm 1-8, Cố vấn Bạch Cung Peter Navarro cho biết Tổng thống Trump sẽ tuyên bố hành động cụ thể đối với TikTok chậm nhất vào ngày 3-8. Trước đó, từ chuyên cơ Air Force One, ông Trump tuyên bố sẽ cấm TikTok hoạt động tại nước này, đóng sầm cánh cửa mua bán với Microsoft.

Chưa đầy 24 giờ sau đó, ít nhất hai nguồn thạo tin của Reuters cho biết ByteDance đã chấp nhận bán toàn bộ cổ phần tại TikTok cho Microsoft, đồng nghĩa TikTok sẽ trở thành một công ty Mỹ 100%.

Sau Huawei, TikTok trở thành mục tiêu mới nhất lọt vào tầm ngắm của Mỹ. Các quan chức ở Washington cảnh báo những dữ liệu thu được từ TikTok sẽ lọt vào tay chính quyền Bắc Kinh bởi TikTok là công ty con của một công ty Trung Quốc.

Trước khi ông Trump đưa ra tuyên bố trên Air Force One, ByteDance đã mặc cả để giữ lại cổ phần trong Microsoft. Tuy nhiên, sau khi tổng thống Mỹ đe dọa sẽ cấm luôn TikTok và không có chuyện mua bán, thái độ của ByteDance đã thay đổi.

Điều này khiến một số người tin rằng lời đe dọa của ông Trump là một đòn ép trong đàm phán – vốn là lĩnh vực mà ông là bậc thầy, theo Reuters. Tuy nhiên, trong một tuyên bố ngày 2-8, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết ông Trump “sẽ có các hành động đối với các công ty công nghệ Trung Quốc đe dọa an ninh quốc gia Mỹ”.

Tòa Bạch Ốc từ chối bình luận về thông tin ByteDance chấp nhận thoái hết vốn để cứu công ty con. Tập đoàn mẹ Trung Quốc cũng im lặng khi được Reuters liên hệ.

Với gần 1 tỉ người dùng toàn cầu, TikTok nổi tiếng trong giới trẻ khi cho phép họ tạo ra những video ngắn trên nền nhạc bắt tai hay các hiệu ứng độc lạ và đẹp mắt. Trong khoảng 26,5 triệu người dùng TikTok (hay còn gọi là TikToker) ở Mỹ, có 60% là từ 16 đến 24 tuổi.

So với Huawei, TikTok không thể sánh bằng về giá trị thương mại. Bù lại, ứng dụng này có được mức độ phổ biến khiến Huawei phải ganh tị. Tuy nhiên điều này khiến chính quyền Mỹ lo ngại nguy cơ mất an ninh.

TikTok đã cố gắng phản biện bằng việc chỉ ra có giám đốc điều hành là một người Mỹ và nhấn mạnh TikTok là một phiên bản quốc tế của Douyin. Công ty này cho biết các cơ sở dữ liệu của TikTok được đặt bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc.

Theo kế hoạch mới, dữ liệu của các TikToker Mỹ sẽ được lưu trữ trong các trung tâm dữ liệu của Microsoft.

TikTok luôn một mực khẳng định không chia sẻ dữ liệu với chính quyền Bắc Kinh. Nhưng trong mắt của các chính trị gia ở Washington, những lời giải thích đó chẳng khác gì ‘nỗi oan Thị Mầu’ – tức sự việc đã rành rành mà vẫn cứ kêu oan.

Lo ngại đe dọa an ninh

Chính quyền Washington xem cuộc trấn áp TikTok là một phần của chiến dịch chấm dứt các hành vi của Trung Quốc trong đánh cắp sở hữu trí tuệ, khai thác dữ liệu người dùng và đe dọa an ninh quốc gia Mỹ.

Dù không mặn mà với việc bảo vệ TikTok như đã làm với Huawei, Bắc Kinh vẫn thể hiện quan điểm nhưng theo cách khác. Chẳng hạn, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh đã nói như chế giễu rằng “chẳng biết một nước Mỹ hùng mạnh từ bao giờ lại đi sợ các ứng dụng Trung Quốc như vậy”.

Các chính trị gia Mỹ nhìn TikTok hay WeChat theo cách hoàn toàn khác. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo hôm 15-7 cảnh báo người Mỹ nên thận trọng khi sử dụng các ứng dụng của công ty Trung Quốc, điển hình như TikTok. Theo một đạo luật được Trung Quốc ban hành năm 2017, các công ty nước này có nghĩa vụ phải hỗ trợ và hợp tác với công tác tình báo quốc gia.

Cố vấn Peter Navarro thì bày tỏ hy vọng Tổng thống Donald Trump sẽ có “hành động mạnh mẽ” chống lại TikTok và WeChat vì đã tham gia vào một “cuộc chiến thông tin” chống lại Mỹ. Ông nhấn mạnh kể cả khi TikTok được bán cho một công ty Mỹ, vấn đề cũng không được giải quyết.

Ủy ban An ninh nội địa và các vấn đề chính phủ thuộc Thượng viện Mỹ dự kiến sẽ thảo luận vào ngày 22-7 về dự luật “Không có TikTok trong các thiết bị của Chính phủ Mỹ”. Tại Nhà Trắng, các cuộc thảo luận đang diễn ra. 

New York Times dẫn các nguồn tin riêng cho biết chính quyền Trump đang cân nhắc sử dụng Đạo luật quyền lực kinh tế khẩn cấp quốc tế để chống lại các công ty như TikTok. Đạo luật này cho phép tổng thống Mỹ có biện pháp trừng phạt các công ty của nước khác “trước các mối đe dọa bất thường”.

Theo New York Times, TikTok đã thuê một đội vận động hành lang lên tới 35 người, bao gồm cả những người “có quan hệ sâu sắc với ông Trump”, để thuyết phục các chính khách Mỹ rằng “lòng trung thành” của công ty dành cho Washington chứ không phải Bắc Kinh.

Duy Linh