Nguyễn Danh Lam

(Tiếp theo kỳ trước)

Lướt qua Tennessee, tụi mình tiến vào một tiểu bang mới, với cái tên vô cùng quen thuộc, có lẽ không bạn nào ở VN không biết, vì nó gắn liền với… món gà rán KFC- viết tắt của Kentucky Fried Chicken. Như mình đã đưa cái hình mấy bữa trước, khi ngang tiểu bang này đúng bữa trưa, tụi mình cùng nghĩ, phải ghé cái tiệm KFC nào ăn thử, coi món gà rán trên quê hương của nó ra sao. Thực chất tụi mình cũng biết, KFC đã được nhượng quyền thương mại (franchise) toàn thế giới, nên chẳng còn mấy ý nghĩa cái chuyện gốc gác nữa. Quả thực, món gà ở đây cũng chẳng khác gì các nơi khác, cục nào cục đó bự chảng, đầy dầu, mau ngán và có phần mặn hơn các nơi khác. Thực sự là một món ăn bình dân, mỗi suất có giá chỉ bằng phân nửa suất ăn trong một nhà hàng trung bình. Một món ăn cho dân nghèo, hoặc cần tranh thủ thời gian. Vì vậy người nghèo ở Mỹ thường béo phì nhiều hơn là người giàu.

Louisville, Kentucky

Dù đã nằm ở vĩ độ trung, chếch lên bắc nước Mỹ, nhưng Kentucky vẫn được coi như một tiểu bang miền nam. Với nhiều đặc điểm xa xôi, trước nội chiến. Đặc biệt, đây là tiểu bang khai sinh vị Tổng thống luôn luôn đứng số 1 hoặc 2 trong bảng xếp hạng các Tổng thống vĩ đại nhất nước Mỹ: Abraham Lincoln.

Lái xe qua Kentucky, dường như mình nghe cái “mùi” nước Mỹ xa xôi lướt trong gió, không phải “mùi” đô thị của khu vực New England, mà là cái mùi đồng quê, mùi đất, pha thêm cả mùi… khói súng. Con đường Interstate 65 chạy dọc từ Nam lên Bắc Kentucky là một trong số ít các con đường xuyên bang có 3 làn mỗi bên. Thường cấu trúc các con đường xuyên bang, khi đã qua khỏi các đô thị là mỗi bên 2 làn. Vì đường rộng, thoáng, nên đạp ga ở Kentucky rất đã.

Thị trấn nhỏ tại Kentucky, ngoại ô thành phố Louisville (ảnh: Nguyễn Danh Lam)

Tụi mình chọn nghỉ đêm tại một thị trấn nhỏ thuộc ngoại vi thành phố Louisville, thành phố lớn nhất Kentucky.

Lái xe vào thị trấn lúc chiều tà, mình choáng váng, không ngờ lại được lạc vô một nơi chốn cổ kính, xinh đẹp, đặc sệt màu sắc một thị trấn trong phim Mỹ mà mình từng coi. Cả thị trấn nằm giữa rừng cây, những con đường nhỏ uốn lượn qua sườn đồi xanh ngắt. Những ngôi nhà cheo leo, ven dốc.

Căn nhà tụi mình thuê qua mạng cũng đặc sệt mùi cổ kính. Y như những căn nhà hay gặp trong… phim ma. Khi tụi mình mới đến, một cơn mưa nhỏ vừa đổ xuống, đủ để khiến không khí thêm mùi ẩm mục. Đẩy cửa bước vô nhà nghe tiếng sàn gỗ chuyển động dưới chân. Những hành lang, cầu thang nhỏ, sâu hút, rờn rợn. Nơi sân sau, patio phủ đầy xác lá. Trên đầu, rừng xanh ngắt phủ trùm. Đặc biệt, khi ba tên đi khám phá phòng ngủ. Nhà có ba phòng, nhưng hai phòng trên lầu. Trong đó có một phòng nằm nơi gác xép. Chui đầu vô căn phòng này, hai tên đồng nghiệp trẻ tuổi không còn rờn rợn nữa mà… lạnh ngắt luôn. Cả hai tên cắm đầu chạy xuống… giành nhau tầng trệt.

Mình được thể, tưng tửng nói: Mấy ông nằm ở phòng nào, giường nào cũng vậy thôi. Thường thì trong những căn nhà cổ như vậy đã có nhiều thế hệ sống và qua đời rồi. Vì vậy trên cái giường nào cũng có ít nhất vài người đã chết nằm trên đó. Vì vậy chạy đâu cho thoát. Hai ông cứ chọn trước đi, phòng nào không dám ngủ thì để tui. Và tất nhiên, đêm ấy mình ngủ trong căn phòng trên gác xép. Để tăng thêm phần hồi hộp cho đồng bọn, mỗi khi bước vô chỗ nào trong căn nhà, mình lại chào: Hello, có ai trong này không?
Đêm ấy, tụi mình tính đóng một… đoạn phim ma trong căn nhà đó, nhưng mùa hè, trời tối rất trễ, đêm xuống thì cũng đã quá khuya, lại kẹt… uống bia và ngủ, nên ý định đành gác lại.

Tiểu bang Ohio.

Trong lịch sử nước Mỹ, Ohio là một tiểu bang khá thú vị. Đây từng là vùng đất biên giới giữa Anh và Pháp tại Bắc Mỹ. Nói một cách vắn tắt, thuở đó nước Mỹ nằm khoảng ¼ lãnh thổ hiện nay chếch về phía Đông Bắc. Toàn bộ vùng miền Trung (khoảng 15 tiểu bang) thuộc Pháp. Nên hai bên hay xảy ra xung đột. Cho đến 1803- 1804, vì cần chiến phí chinh phạt Âu châu, Napoleon đã bán toàn bộ vùng đất miền Trung cho Mỹ. Khu vực Ohio ở giữa hai bên cũng gia nhập liên bang Hoa Kỳ. Và từ đó, nước Mỹ có hơn nửa lãnh thổ hiện nay nằm về phía Đông. Trước đây đọc lịch sử Mỹ, giai đoạn này chia ra đủ phe phái, hình dung đến nhức đầu, nhưng thú vị. Giờ được đặt chân tới nó, thấy bồi hồi ghê gớm.

Hồ Erie, Ohio

Về địa lý, Ohio là một trong các tiểu bang nằm sát khu vực Ngũ đại hồ Bắc Mỹ. Gồm các hồ Huron, Ontario, Michigan, Erie và Superior- gộp các chữ cái đầu là HOMES. Từ hàng triệu năm trước cho đến cách đây khoảng 10 ngàn năm, trái đất trải qua nhiều kỷ băng hà. Nhiệt độ giảm mạnh và băng lấn sâu xuống hầu hết Bắc Mỹ. Trong giai đoạn ấm hơn, băng bắt đầu tan, hàng triệu khối băng khổng lồ trôi chảy, đã bào mòn khu vực và tạo thành nhiều hồ, thậm chí bờ biển. Nên nhìn lên khu vực gần vòng cực Bắc, từ Âu châu sang tới Canada, các bạn có thể thấy một địa hình rất… tan nát vì các khối băng đã “cứa” như thế.

Chỉ là sự tích tụ hay tan chảy của những khối băng mà bao điều kỳ thú của thiên nhiên đã được tạo thành. Đứng bên những mặt hồ bao la như biển cả này, mới cảm nhận rõ sự kỳ vĩ của tự nhiên. Lượng nước ngọt trong ngũ đại hồ, nếu đem đổ vô lãnh thổ Hoa Kỳ, thì toàn bộ 48 tiểu bang nội địa sẽ chìm sâu dưới gần 3 mét nước.

Biên giới giữa 2 tiểu bang Kentucky và Ohio về phía Tây Nam cũng được ngăn cách bởi một dòng sông là dòng Ohio. Thành phố lớn, nằm chung trên cả hai tiểu bang là thành phố Cincinnati. Ở Mỹ có rất nhiều thành phố lớn nằm trên cả hai tiểu bang như thế. Bắt đầu từ Cincinnati, hất ngược lên hướng Đông Bắc, nước Mỹ bắt đầu mang màu sắc các đô thị, khu công nghiệp… nhiều hơn là màu sắc nông nghiệp, đồn điền như phía Nam. Dù vậy, các nông trại, các cánh rừng vẫn nối tiếp nhau bát ngát.

Tụi mình ghé thành phố Cincinnati, dừng xe bên bờ sông Ohio, đứng trên cầu Taylor Southgate nhìn về mọi hướng. Mặt sông mênh mông, cuồn cuộn phù sa.
Cứ đứng bên mỗi dòng sông mình lại nhớ bài Tràng Giang của Huy Cận: “Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp”. Tuy nhiên, chẳng hiểu sao, dù “lưu lạc” chân trời góc bể, nhưng mình không hề mang cảm giác buồn. Mình đã từng đứng bên nhiều dòng sông đặc biệt của nước Mỹ, hay nhiều nơi khác nữa trên địa cầu này, cảm giác cũng y như vậy. Thay vì buồn, mình chỉ thấy tâm khảm tràn lên một niềm hưng phấn mãnh liệt: Mình đã được đến đây, quê hương mình chính là địa cầu này, với một bà Mẹ chung là Mẹ Thiên Nhiên. Mẹ ruột mình, anh em mình, đồng bào mình… đều là con chung của bà Mẹ vĩ đại này. Có được sự kết nối và cái nhìn tổng thể này, đi đâu mình cũng thấy nơi ấy là quê hương, cũng là nhà của Mẹ. Nếu đi xa mà buồn, sẽ rất khó đi xa. Cũng như muốn giang hồ mà “Nghe tiếng cơm sôi đã nhớ nhà” (thơ Phạm Hữu Quang) thì làm sao giang hồ được?

Rời Cincinnati, tiếp tục ngược lên hướng Bắc, con đường nhấn vào vùng rừng cây lá kim. Những cây thông như cây thông Noel, hoặc các loại cây cùng họ tạo một cảm giác rất khác. Nếu đi tới vùng này vào mùa Đông, chắc mình sẽ đổi chiếc xe hơi lấy chiếc xe… tuần lộc của ông già Noel để lướt cho nó đã.

Tác giả trên cầu Taylor Southgate tại thành phố Cincinnati.

Nhắc đến tuần lộc, mình phải nói chuyện nai. Khắp nước Mỹ, như mình đã kể, trên mọi cung đường đều có nai, hay các loại thú khác… rình rập lao ra. Tuy nhiên khi nhấn sâu về hướng Bắc, nai càng lúc càng nhiều. Chúng đứng lơ ngơ, đẹp như… thơ, dọc bên đường. Và tất nhiên, khi… buồn buồn, chúng lao ra đường, dù hầu như nơi nào nhà chức trách cũng ráng dựng hàng rào ngăn cách. Mình vô cùng đau lòng, khi liên tục thấy xác nai nằm cạnh đường, mỗi dặm có thể gặp một vài cái xác như thế. Nai vào mùa này thường là… nai tơ, cây cỏ lại xanh tốt, chúng cứ thế lang thang. Với các quán nhậu ở Việt Nam thì chúng hẳn là mồi… cực bén. Nhưng nai ở đây dày đặc, chúng sinh sản nhanh và chẳng mấy ai săn bắn, nên dư thừa để… xe tông phải. Nhìn xác nai mà nghĩ, giờ có “đường dây”, chỉ cần kiếm chiếc xe tải nhỏ, chạy long rong đi lượm xác nai bên đường, đem về mần sơ sơ, bỏ tủ đá, xuất qua Việt Nam, chắc cũng đủ mở chuỗi nhà hàng “Nai thiệt 100%”, ít ra là khắp Sài Gòn!

Thành phố kế theo về hướng Bắc của Cincinnati là thành phố Columbus- thủ phủ tiểu bang Ohio. Tất nhiên nghe cái tên này, ai cũng hiểu nó xuất phát từ đâu. Đó là cái tên nhà hàng hải đã khám phá ra châu Mỹ. Trước đây tại Mỹ có một ngày quan trọng là Columbus Day, nhưng về sau, để tránh đi sự nhạy cảm với người da đỏ bản xứ, ngày này không còn là một ngày nghỉ lễ quốc gia. Dù cho bản thân Columbus cũng chẳng thể can thiệp tới lịch sử hậu bối. Tụi mình đi qua Columbus hai lần, đi và về. Lần đầu chạy xuyên qua nó, lần sau, vì ngay giờ cao điểm nên né qua ngoại vi, chạy vô vùng nông thôn.

Cứ mỗi khi lái xe vô vùng nông thôn, tự nhiên mình lại lẩm nhẩm hát bài “Take me home, country roads” của cố ca nhạc- sĩ, thể loại Folk- John Denver. Tuy nhiên, mình giật mình khi nhìn thấy một tấm bảng báo có hình chiếc xe ngựa…

(Còn tiếp)

Nguyễn Danh Lam