Lễ hội bia tháng Mười chính thức bị hủy bỏ ở Munich. Mang tên Oktoberfest, nhưng lễ hội lại bắt đầu từ tháng Chín. Lằng nhằng phết, cả câu chuyện về đàn bà, tơ nhện, mùa hè Muộn…

Altweibersommer.

Lại một mùa Hè nữa sắp qua, ngày đang ngắn lại, nắng bớt chói chang, dịu dàng và đằm thắm hơn. Cuối Hè trong văn chương thường là ẩn dụ cho quãng thời gian cuối của tuổi trẻ, cho thời gian tràn trề sức sống sắp qua. Vì thế những ngày cuối Hè để lại cho người ta rất nhiều luyến tiếc.

Có lẽ vậy mà trong tiếng Đức, những ngày cuối hè có một cái tên riêng, khá kỳ lạ: Altweibersommer. Alt = cũ, già. Weiber = Đàn bà. Sommer = Mùa Hè.

Cái từ Đàn bà (Weiber) là một từ hơi “coi thường” đối với phụ nữ (Frauen). Năm 1989, một phụ nữ 78 tuổi đã ra tòa kiện các bản tin thời tiết ở Đức vì đã dùng từ Altweibersommer, cho rằng nó xúc phạm tới phụ nữ lớn tuổi. Cuối cùng tòa án ở Darmstadt ra quyết định, việc sử dụng Altweibersommer trong các phương tiện truyền thông đại chúng không vi phạm tới danh dự của phụ nữ nói chung và phụ nữ lớn tuổi nói riêng.

Hóa ra từ Altweibersommer không có gì liên quan đến phụ nữ. Weiber trong tiếng Đức cổ liên quan đến weiben-weben (đan lưới, mạng nhện- Spinnwebe). Cuối Hè loài nhện Baldachspinnen ngày đêm tạo ra những mạng nhện này mà người ta gọi là Altweibersommerfäden. Người mê tín cho rằng đây là tấm mạng của thần tiên, thậm chí là của Đức mẹ Mary (Marienfäden, Mariengarn, Marienseide, Marienhaar or Unserer Lieben Frauen Gespinst, Mutter Gottes Gespinst). Và nếu nó dính vào tóc của thiếu nữ nào thì cô ấy sẽ sớm lên xe hoa.

Nếu bạn học tiếng Anh sẽ biết người ta gọi thời gian này là Indian Summer. Dân Đức cũng có từ “Indianersommer” nhưng nó lại chỉ đặc biệt vào hiện tượng lá chuyển vàng-đỏ đầu thu ở tiểu bang New England, Mỹ. Khi nói với người Đức về Indian Summer, trong đầu họ chỉ nghĩ đến những trải đồi núi phủ đầy sắc đỏ của cây cối ở Mỹ.

Quay trở lại với những ngày cuối hè, đây có lẽ là thời gian đẹp nhất của năm. Lá bắt đầu chuyển màu, không khí se lại, trời trong hơn khiến cho người ta thích đi chơi và vãn cảnh. Chính vì thế khai mạc Oktoberfest, dù tên là lễ hội tháng 10, đã dần chuyển từ giữa tháng 10 sang cuối tháng 9.

Trong bối cảnh đại dịch toàn cầu, Đức đã hủy bỏ nhiều lễ hội và hoạt động tập thể, trong đó có Oktoberfest. Lễ hội tháng Mười, cái tên được cả thế giới biết tới với hình ảnh cô gái Đức tóc vàng ngực to như trái núi, hay tay cầm cả chục lít bier, nụ cười rạng rỡ trên môi.

Auf Wiedersehen Sommer! Hallo and goodbye Oktoberfest!

Kiều Thị An Giang