Một nhà thực vật học không phải đơn thuần như các nhà khoa học suốt đời ngồi trong phòng thí nghiệm, suốt ngày kê mắt vô kính hiển vi chăm chú vào các tế bào thực vật. Họ phải là nhà thám hiểm, là tiên phong biết phát triển trên địa bàn rộng về thế giới thiên nhiên mà họ đã học.

Patrick Blanc là nhà người tiên phong, người sáng tạo ra “bức tường xanh”. Ông là người Pháp, sinh năm 1953, ông vừa là nghệ nhân, là nhà khoa học và nhà thiết kế vườn tược. Tư tưởng của ông như là cuộc cách mạng cho môi trường xanh.

Patrick Blanc

Blanc thường mặc quần áo màu xanh, nhuộm tóc xanh, vài móng tay sơn xanh. Ông là nhà nghiên cứu về thực vật, chuyên về cây cỏ nhiệt đới.

Từ 12 tuổi ông đã biết mê cây cối, chăm chú theo dõi về đời sống thực vật. Lớn lên theo học ngành thực vật, ông đỗ bằng Tiến sĩ Khoa học tự nhiên, rồi làm giảng sư cho viện Nghiên cứu Khoa học ở Paris. Nhà ông ở cũng là nơi nghiên cứu bên trong lẫn bên ngoài. Những bức tường nhà ông là cấu tạo của hệ sinh thái tốt cho chim, ếch nhái, kỳ đà … và trên 250 loại cây.

Ông là nhà phát minh ra bức tường xanh, tức là loại khu vườn thẳng đứng (mur végétal/ vertical garden).

Ông nghiên cứu các loại cây cỏ nào không ra nhiều rễ, không cần nhiều đất và tạo ra khung sườn để chúng bám rể và mọc thẳng đứng tạo nên những bức tường xanh rất đẹp với nhiều màu tự nhiên của cây cỏ.

Ông là tác giả của những bức tường xanh của Musee du quai Branly ở Paris công trình nầy gồm 15,000 cây với hơn 150 loại cây khác nhau.

Sáng kiến và công tác của Patrick Blanc không chỉ giới hạn trong nước Pháp. Ông đã thực hiện những dự án lớn ở ngoại quốc: Tây ban Nha, Mỹ, Ấn Độ, Nhật, Mã Lai, Poland, Đức, Hong Kong, Úc.

Ở Úc ông thiết kế những bức tường xanh cho một building cao 116m. Building có tên: One Central Park ở Sydney là ”vườn thẳng đứng” cao nhất thế giới gồm 35,000 cây, tổng cộng 350 loại cây khác nhau.

Vườn thẳng đứng ở Tây Ban Nha

Ông là một nghệ nhân nên mỗi công trình, thiết kế đều khác nhau. Đề án sau không bao giờ copy đề án trước, vậy mới hay.

Những bức tường xanh cao ngất trời nhưng phải có hệ thống dẫn nước và chất phân bón rất phức tạp để nuôi cây sống dài hạn. Và các cây nầy sống hàng chục năm không cần cắt tỉa, không có cỏ dại đan xen vô. Bức tường xanh của Cartier Foundation for Contemporary Art ở Paris từ năm 1998 cho đến nay đã không cần sự cắt tỉa nào.

Đúng như Sir David Attenborough nói: ”Một nhà làm vườn giỏi cũng phải giỏi về thực vật học và nhà thực vật học tài ba cũng là phải giỏi về sự trồng trọt” (the best gardener is a good botanist and the best botanist is a good gardener)

Blanc đã đạt nhiều bằng khen thưởng của viện Khoa học Pháp và Anh Quốc và cả giải thưởng 50 nhà sáng tạo hàng đầu của Time Magazine.

Khâm phục một nhân tài thực vật học.

::Trần An Bình lược dịch