Vài ngày trước, 26/11/2020, danh thủ bóng đá xuất sắc nhất nhì thế giới Maradona vừa tạ thế vì bệnh tim, thọ 60 tuổi.

Với Argentina, Maradona không chỉ là một thiên tài bóng đá, mà còn là thần tượng, niềm cảm hứng lớn lao của số đông dân nghèo, giúp họ lấy lại chút kiêu hãnh trước thực tại nghèo túng, bất công đầy rẫy trên đất nước này. Chính phủ Argentina đã quyết định có 3 ngày quốc tang như lời tiễn đưa trân trọng nhất dành cho ông.

Cái chết của ông khơi lại hào quang bóng đá một thời. Ở đó, Maradona là ngôi sao chói sáng nhất hành tinh. Tài năng của ông mê hoặc lòng người bởi những kỹ năng hoàn hảo, từ khả năng kiểm soát bóng tuyệt kỹ, đến cách lắt léo qua người, những đường chuyền dọn cỗ chính xác, khả năng ghi bàn, luôn cả những cú đá phạt chết người đã đem đến cho ông danh vị chuyên gia bóng chết.

Điều thú vị ở chỗ ông rất lùn, chỉ 1.65 mét, có phần hơi mập. Vậy mà trên sân bóng ông di chuyển thanh thoát, nhanh nhẹn, và đôi khi thật dũng mãnh để vượt qua hàng loạt đối phương đang bủa vây nhằm đốn hạ ông.

Thật vậy, cho đến tận hôm nay, trong lịch sử bóng đá thế giới, cho dù thời nào cũng có nhiều siêu sao, nhưng chưa có một cầu thủ nào toàn bích như Maradona. Ông thuận chân trái, chơi tấn công tự do như một liberal số 10, là cánh chim đầu đàn dẫn dắt lối chơi của đội với nhãn quan sắc bén cùng đầy đủ những kỹ năng đạt đến hàng tuyệt đỉnh. Ông được đặc biệt nhắc đến với những cú lừa bóng qua hàng loạt đối phương và ghi bàn, nhờ vào cách kiểm soát bóng, chạm bóng tinh tế, vừa đủ, không thừa không thiếu. Rồi có những lúc đội ông đang bị sức ép từ đối phương, và chỉ cần một đường chuyền thôi, ông đã thay đổi được cục diện.

Thời hoàng kim của ông, tất cả các đội bóng đều e ngại. Họ hoặc là chọn cách hai kèm một, hoặc là chơi xấu, đến độ ông đã quen thuộc với nó. Do đó, ông lại có thêm kỹ năng né tránh những màn đá xấu của đối phương. Để dễ hình dung, hai tượng đài của nghệ thuật bóng đá phòng thủ danh trấn giang hồ mang thương hiệu Ý là hậu vệ Baresi và Maldini đã từng thốt lên rằng đối đầu với Maradona là điều khó khăn nhất trong sự nghiệp của họ.

***

Maradona có tên đầy đủ là Diego Armando Maradona, sinh năm 1960 ở ngoại ô thủ đô Buenos Aires, Argentina, quốc gia thuộc vùng Nam Mỹ, từng là thuộc địa của Tây Ban Nha.

Ở Nam Mỹ có hai quốc gia rộng lớn nhất và nhiều tương đồng là Brazil và Argentina. Cả hai đều là tín đồ cuồng nhiệt của túc cầu giáo. Nếu Brazil nổi tiếng với vũ điệu Samba rực lửa thì Argentina cũng không kém cạnh. Nhắc đến Argentina người ta nhớ ngay đến những bước nhảy Tango lả lơi, gợi tình. Và cuối cùng, Nếu Brazil có Pele thì Argentina đã có Maradona mà FIFA đã bình chọn đồng hạng cho cầu thủ hay nhất thế kỷ 20.

Với cá nhân mình, Pele quả thật là cỗ máy ghi bàn, giúp đem lại vinh quang cho Brazil với 2 chức vô địch thế giới năm 1958 và 1962, nhưng xét về toàn cảnh thì Maradona trội hơn rất nhiều ở nhiều kỹ năng khác. Xem Maradona đá giống như xem nhà ảo thuật với đôi chân ảo diệu cùng trái bóng, và luôn có những bất ngờ thú vị, làm say đắm lòng người.

Maradona thời thơ ấu và trong độ tuổi sung mãn

Giống như hầu hết các cầu thủ Nam Mỹ khác, Maradona sinh ra trong một gia đình nghèo ở ngoại ô thủ đô Buenos Aires. Nếu ở Việt Nam, dân miền Trung chăm chỉ học hành để thoát cảnh nghèo thì ở Nam Mỹ, bóng đá là giấc mơ đổi đời của các cậu bé con nhà nghèo. Có lẽ nhờ khát khao cháy bỏng đó mà nhiều siêu sao đã xuất hiện ở mảnh đất này, làm nguồn cung cho nhiều câu lạc bộ giàu có ở trời Âu.

Năm 3 tuổi Maradona có được món quà đầu tiên là quả bóng. Từ đó một thiên tài vừa được sản sinh. Cậu bé bắt đầu dành tất cả niềm đam mê cho quả bóng. Đến năm 8 tuổi, trong những trận bóng khu phố cậu đã lọt vào tầm ngắm của các chuyên gia săn hàng, và được chính thức ký hợp đồng với đội nhi đồng của câu lạc bộ Argentinos Juniors. Đến năm 12 tuổi tài năng lộ rõ, cậu bé đã làm kinh ngạc, say mê khán giả bằng tài phù phép với quả bóng trong giờ nghỉ giữa hiệp của một trận bóng chuyên nghiệp giải cao nhất nước.

Năm 1976, 10 ngày trước khi tròn 16 tuổi, Maradona chính thức chơi cho đội 1 của Argentinos Juniors, trở thành cầu thủ trẻ nhất của giải đấu cao nhất trong lịch sử bóng đá Argentina. Khi vừa vào sân vài phút, cậu thiếu niên đã biểu diễn một màn nutmeg (xỏ kim) để qua người. Cầu trường vang dội tiếng vỗ tay tán thưởng, còn đối phương đỏ mặt vì xấu hổ.

Đến năm 1một tuổi Maradona trở thành cầu thủ đắt giá nhất Argentina, trước nhiều lăm le của các câu lạc bộ nhà giàu châu Âu.

Điều gì đến phải đến, năm 1982, Maradona ký hợp đồng với câu lạc bộ lừng danh Barcelona với mức phí chuyển nhượng 5 triệu bảng, đạt kỷ lục thế giới lúc bấy giờ. Nhờ đó Barca đã bắt đầu khôi phục lại vị thế từ tay địch thủ truyền kiếp là Real Madrid. Trong một trận đấu siêu kinh điển giữa hai câu lạc bộ này, Maradona đã ghi một bàn thắng ngoạn mục, khiến cầu trường đội khách cũng đứng dậy vỗ tay vang dội, điều thật hiếm hoi với hai câu lạc bộ là đối thủ truyền kiếp này.

Hai năm ở Tây Ban Nha ông có nhiều vinh quang với Barca nhưng lại kết thúc không mấy tốt đẹp. Một phần vì phát bệnh gan, một phần ông luôn là tâm điểm của đối phương với nhiều màn đá xấu đến hư cả mắt cá chân. Rồi trong một trận cầu với câu lạc bộ Bilbao, ông bị khán giả chế nhạo, kỳ thị vì nguồn gốc thổ dân của mình, cùng với những cú vào bóng đầy ác ý, ông nổi điên và khởi sự đánh nhau. Cầu trường hỗn loạn với màn đấm đá của cầu thủ và cả khán giả từ hai phía.

Sau vụ này, các ông chủ của Barca quyết định chia tay với Maradona. Ông được bán sang câu lạc bộ Napoli của Ý cũng với giá chuyển nhượng kỷ lục thế giới lúc bấy giờ là 6.9 triệu bảng.

***

Ngày 5 tháng 7 1984 ông đáp máy bay xuống thành phố Naples với sự chào đón nồng nhiệt của 75 ngàn khán giả hâm mộ. Từ đây mở ra thời kỳ vàng son nhất trong sự nghiệp của ông.

Naples là một thành phố miền Nam nước Ý có mặc cảm nghèo hèn so với các thành phố tráng lệ miền Bắc như Milan, thủ đô thời trang thế giới, với những đội bóng danh tiếng vang lừng như AC Milan, Inter Milan, Juventus, Roma…

Vô địch World Cup 1986 tại Mexico

Hai năm sau, mùa bóng 1986-1987 ông đã đưa Napoli đến chức vô địch lần đầu trong lịch sử. Chiến thắng to lớn này thỏa mãn được nỗi mặc cảm tự ti của dân chúng. Thành phố Naples mở hội tiệc tùng suốt một tuần lễ liền. Khắp nơi trên đường phố là hình của Maradona cùng nhiều biểu ngữ châm chọc với hàng chữ đưa tang của các câu lạc bộ Milan, Juventus, cùng lời tuyên bố một đế chế mới đã ra đời – đế chế Napoli. Napoli cũng vô địch một lần nữa vào mùa giải 1989-1990, và trước đó là hai mùa cán đích hạng nhì.

Thời kỳ này cũng ghi dấu chiến công rực rỡ nhất của ông khi đưa Argentina lên đỉnh vinh quang giải World Cup Mexico 1986. Lưu ý Maradona tham dự tổng cộng 4 kỳ world cup: 1982, 1986, 1990 và 1994. Trước đó, ở kỳ World Cup 1978, lúc ông chưa đủ 18 tuổi, dù tài năng đã nở rộ nhưng huấn luyện viên Menotti đã không chọn ông vào đội tuyển vì cho là còn quá trẻ. Năm đó Argentina là nhà vô địch, và danh thủ đẹp trai Mario Kempes đoạt giải vua phá lưới với 6 bàn.

Ở Mexico 1986 ông vừa được ÂN PHÚC vừa lại bị NGUYỀN RỦA bởi 2 bàn thắng trong trận tứ kết với đội Anh vào phút 51 và 55.

Phút 55, từ một pha bóng ở phần sân nhà, ông đoạt được bóng, và bắt đầu chuyến du hành vào huyền thoại, vượt qua hàng loạt đối thủ, lừa qua cả thủ môn và đưa bóng vào lưới trống. Cầu trường nổ tung, những tiếng vỗ tay không muốn dừng trước siêu phẩm này. Năm 2000 FIFA đã bình chọn đây là bàn thắng đẹp nhất của thế kỷ 20.

Trong pha bóng này ông như làm xiếc với đôi chân và những cú bẻ người, biến đối phương thành những chú hề bất lực, với một phong thái thật bình thản nhẹ nhàng mới thật là khủng khiếp.

Nếu ở trên là bàn thắng đẹp nhất thế kỷ thì pha bóng phút 51 lại là bàn thắng xấu xí nhất thế kỷ khi ông nhảy lên đánh đầu và dùng tay đưa bóng vào lưới, qua mặt được cả trọng tài chính và trọng tài biên. Bàn thắng này đã nổi danh và bị chế nhạo với biệt hiệu “Bàn tay của Chúa”. Người Anh đã đau đớn và nguyền rủa ông đến trọn đời vì thất bại 2-1 này.

Nhưng vinh quang nào cũng có mặt trái. Tiền bạc, danh vọng quá nhiều là cạm bẫy cho bất cứ ai, nhất là một Maradona sống nặng với bản năng.

Ông bắt đầu lao đầu vào rượu và gái như rất nhiều cầu thủ Nam Mỹ khác. Nguy hiểm hơn, ông đã bắt đầu giao du với Camorra, một ông trùm mafia miền Nam nước Ý từ hòn đảo khét tiếng Sicily.

Từ đây ông bắt đầu dây vào ma túy, hậu quả là bắt đầu xao lãng bóng đá. Ông bỏ nhiều buổi tập, và thậm chí là bỏ cả các trận đấu, dù theo hợp đồng bị phạt rất nặng.

Năm 1992, sau 15 tháng bị cấm thi đấu vì test dương tính với ma túy, Maradona đã rời Napoli với nỗi ê chề. Ông ký hợp đồng với câu lạc bộ Sevilla không mấy danh tiếng của Tây Ban Nha. Nhưng rượu và ma túy đã giết chết thiên tài bóng đá. Ông ở đó chỉ một năm rồi trở về quê nhà.

Năm 1994 ông tham gia đội tuyển Argentina, đến với World Cup 1994 tổ chức tại Mỹ. Ở đó, chút thiên tài còn sót lại cũng lóe sáng. Đội Argentina thắng 3 trận vòng bảng, người hâm mộ được thấy lại những khoảnh khắc ma thuật của ông. Chỉ một đường chuyền thôi là ông đã giải vây cho đội mình, chuyển bại thành thắng. Tiếc là sau đó ông bị cấm thi đấu, lại là xét nghiệm dương tính với chất kích thích.

Argentina không có Maradona như rắn mất đầu, danh thủ Batistuta dù lừng lẫy đến đâu cũng không cáng đáng nổi. Argentina rời cuộc chơi sau khi bị loại dưới tay Romania của danh thủ Hagi.

Đó cũng là trận cuối cùng của ông ở đội tuyển.

Pele và Maradona

Giã từ bóng đá ông phải chống chọi với bệnh tật. Những năm tháng ăn chơi, rượu và ma túy đã làm tổn thương rất nhiều. Ông mắc chứng béo phì nặng cũng đủ thứ bệnh về tim mạch và gan. Có lúc ông cân nặng đến 130 kí lô khi chiều cao chỉ 1.65 mét. Thật là khủng khiếp.

Maradona từng thử sức với cương vị huấn luyện viên ở cấp câu lạc bộ và đội tuyển quốc gia nhưng không thành công.

Maradona, cậu bé vàng Diego, thiên tài sân cỏ, là người được hưởng nhiều ân phúc, song cũng đầy tai tiếng từ rượu, đàn bà, đến cả ma túy, cùng một cá tính dễ gây gổ. Cũng là lẽ thường thôi, khi ở đỉnh cao của tiền tài danh vọng con người thường khó mà vượt qua cám dỗ. Tuy vậy, ông luôn là người của giới nghèo khổ. Ông tự hào về xuất thân nghèo khó của mình, luôn ủng hộ người nghèo, và là niềm cảm hứng lớn cho họ.

Năm 1987, trong lần diện kiến Đức Giáo Hoàng John Paul II ở Vatican, ông đã tranh cãi với ngài khi thấy cung điện nguy nga, với trần nhà đẹp lộng lẫy. Trong khi Đức Giáo Hoàng nói về sự giúp đỡ, lo lắng cho người nghèo, ông bảo hãy bán những trần nhà xinh đẹp này đi để giúp người nghèo, thưa ngài.

Dù gì thì Maradona chỉ là một thiên tài bóng đá. Không ai lại kỳ vọng ông ở những lĩnh vực khác. Ông là một nghệ nhân trên sân cỏ, góp phần làm say mê hàng tỉ con người trên quả đất này bằng những siêu phẩm từ đôi chân ma thuật, từ cách đi bóng lắt léo qua hàng loạt đối phương, từ những đường chuyền như đặt, với những bàn thắng tuyệt luân, và luôn là hình ảnh một thủ lĩnh tin cậy với tầm nhìn sắc bén.

Hôm nay ông ra đi, để lại cho đời một huyền thoại mà có lẽ còn rất lâu mới tái xuất hiện. Ngoài Pele ra, những Romario, Ronaldo béo, Rivaldo, Ronaldinho, Messi hay Ronaldo của Portugal đều là những siêu sao một thời, nhưng vẫn còn kém ông một bậc.

Hãy yên nghỉ ông nhé, người đời sẽ không bao giờ quên ông, ngày nào bóng đá còn là môn thể thao hấp dẫn nhất của hành tinh này.

FB Larry de King