Vẽ lại ‘Thành phố buồn’

Tôi có một kỷ niệm với bài hát “thành phố buồn” của Lam Phương vào lúc … 7 tuổi . Đó là thời gian cực kỳ khó khăn sau 1975, chị L., chị người làm từ trước 75, xem như người thân thiết trong gia đình, quyết định đi theo ba mẹ để chăm sóc chúng tôi một thời gian ngắn trong những năm đầu sau …”giải phóng”.

Chị cũng mất hết liên lạc với gia đình từ thôn quê, người anh thì đi bộ đội. Chị L. không biết đọc biết viết, hoàn toàn mù chữ, nhưng chị rất mê ca hát. Mẹ tôi kể, suốt ngày chị cứ hát những bài nhạc bolero (theo thuật ngữ bây giờ). Chị cũng có người yêu ngấp nghé đầu ngõ. Sau 1975, mẹ tôi cứ phải dặn chị hát nhỏ lại những bài hát “ngụy” đó trong nhà.

Một hôm mẹ tôi đi dạy về, thấy tôi hí hoáy viết nhiều trang giấy bên cạnh chị L., mẹ tôi có lẽ thấy mừng trong bụng vì thấy chị L cho tôi học hành, tập viết cả ngày như thế. Khi đến xem viết cái gì, thì toàn là những trang giấy đầy lời bài hát “thành phố buồn” tôi viết chữ to, qua mấy trang tập vở.

Thành phố nào nhớ không em? / nơi chúng mình tìm phút êm đềm / thành phố nào vừa đi đã mỏi / đường quanh co quyện gốc thông già. Một sáng nào nhớ không em? / ngày Chúa nhật ngày của riêng mình…”

Thành phố buồn, tranh Đinh Trường Chinh

Có lẽ lúc ấy tôi cũng chỉ mới biết viết rành chút đỉnh, nên khi không có ai trong nhà, chị L. nhờ tôi viết ngay, vì chị hát bài hát ấy từ sáng đến tối, muốn viết xuống để tặng người yêu. Có lẽ chị hát rất hay bài hát “ruột” này. Còn tôi thì mới 7 tuổi không biết đã thấm thấu thế nào là “âm thầm anh tiếc thương đời / đau buồn em khóc chia phôi...” chưa nữa. Chị L. đọc đến chữ nào thì tôi viết đến đó.

Bài hát “thành phố buồn” có lẽ là bài hát đại chúng nhất, làm giàu cho nhạc sĩ nhất, bán kỷ lục nhất … và vẫn còn “sống” cho đến tận hôm nay. Hình ảnh “thành phố buồn nằm nghe khói tỏa. / người lưa thưa chìm dưới sương mù…” thì thật là Đà Lạt, thành phố mà cả 10 năm sau tôi mới được đặt chân đến. Đến Đà Lạt, đi trên những con dốc thông già, mới nhớ “thành phố buồn” của Lam Phương, nhớ chị L . không đọc không viết, và hát rất hay. Nhớ cái kỷ niệm bị mẹ mắng cả hai, tại sao lại tập cho đứa bé viết bài hát ..diễm tình. Nhờ vậy mà thành phố buồn mới ngấm trong tôi cả một khoảng thời gian .

Cho đến sáng nay tự nhiên lòng trổ sến, tôi vẽ lại … cái kỷ niệm khó quên, vui vui ấy. Khi người nhạc sĩ tài hoa vừa mới nằm xuống trong bao tiếc thương. Và cũng xác định sức sống của dòng nhạc ông qua thời gian. Như càng ngày vẫn có thể lan toả đến đại chúng. Một cách tự nhiên, tình cảm và nằm sâu trong lòng người.

FB Đinh Trường Chinh

Bữa tiệc đêm Noel (Reveillon)

Học xong lớp 12 ở Cà Mau, tôi về lại Sài Gòn, “đoàn tụ” với gia đình. Năm cuối cùng ở Cà Mau chỉ còn lại hai anh em, tôi và cô em kế ở lại đi học. Năm trước tôi đi vượt biên bị lường gạt nên lỡ dở việc học. Từ Cà Mau, tôi lên Sài Gòn nằm đợi 2 tháng để đi đường Gò Công rốt cuộc không thành lại phải trở về lại Cà Mau. Năm sau phải học đúp lại cho xong lớp 12. Vào lớp học mới của khóa sau mình một năm, tôi cảm thấy mình hơi bị già nên cũng không thân thiết gì kết bạn với nhóm bạn mới này.. Sau giờ học là tôi chuồn sớm về nhà. Trong lớp cũng có anh bạn cũng chuyển từ trường ở Bạc Liêu về Cà Mau. Gia đình anh ta ở gần thị xã Cà Mau, nhưng không hiểu sao lại đi học trên Bạc Liêu. Đến năm 12 lại trở về Cà Mau học. Thành ra tôi đoán tâm trạng chắc cũng giống tôi, khá hụt hẫng…

Sau khi bị hụt hẫng vì chuyến vượt biên, tâm trạng tôi cũng không tha thiết lắm về chuyện học hành vì thế nhìn quanh giống như mình đang ở trọ.“Con chim ở đậu cành tre, Con cá ở trọ trong khe nước nguồn” (ở trọ – TCS)
Nhìn anh bạn mới vào lớp này cũng hiền hiền giống tôi (Tôi hiền vì nhát) nên hai đứa lại kết bạn. Học xong năm 12, rời Cà Mau lên Sài Gòn học tiếp. Vì gia đình tôi đang ở Sài Gòn, nên anh ta cũng hay ghé lại nhà tôi chơi mặc dù hai thằng học hai trường khác nhau. Tội nghiệp đi học xa nhà ăn cơm sinh viên nên đói thường xuyên.. Đến nhà tôi riết rồi quen với gia đình có bữa ăn nhào vào ăn chung cũng vui. Còn trễ bữa mà còn cơm nguội hắn cũng ăn.. Những lúc rảnh rỗi, hai thằng đạp xe lang thang Sài Gòn Chợ Lớn cho anh ta biết đường xá Sài Gòn.

Chợ Bến Thành đầu những năm 1990. Ảnh Doi Kuro

Đến Noel, thấy anh ta thui thủi một mình tôi mời anh ta đến nhà tôi ăn tiệc reveillon. Đúng giờ hẹn anh ta tới, nhìn ra phía sau ối giời thêm nhóm bạn trong lớp của tôi nữa cỡ 7-8 bạn. Tôi đâm hoảng:

-Ủa sao tụi nó biết mà tới đây vậy?

-Thì tao mời tụi nó đến nhà mày ăn tiệc cho vui.

Đúng là dân Cà Mau rộng bụng vui tính chớ đâu hiểu cho cái cảnh nghèo của nhà tôi. Đến Noel, nhà mới dám mua con gà về nấu cà ri gọi là bữa tiệc trong gia đình thôi. Vì thấy anh bạn côi cút một mình ở Sài Gòn nên nhà tôi chỉ mời mình anh ta. Ai dè anh ta “tốt bụng” mời luôn cả nhóm đang đi học ở Sài Gòn đến nhà tôi ăn tiệc luôn.

-Má ơi, đông quá nhà tao đâu đủ thức ăn.

-Thôi để tao kêu tụi nó đi dzề.

-Khoan đã, để tao hỏi ba má tao đã.

Sau khi hội ý, má tôi bảo:
– Thôi con mời bạn vào ăn luôn chớ tới nhà ai lại mời người ta về.

Thế là mời cả nhóm vào cái căn nhà nhỏ xíu của tôi.. Cả bọn ngồi trên cái divan, nơi vừa làm giường ngủ và cũng là cái bàn ăn khi có khách. Có lẽ được anh bạn thông báo hay sao cả bọn chỉ quẹt đũa lấy lệ.. Làm tôi cũng thấy mắc cỡ cho cái hoàn cảnh nhà của mình. Cái đáng nhớ nhất không phải là ngại ngùng với bạn bè nhưng mỗi khi tôi liếc nhìn về phía sau nhà bếp, mấy đứa em tôi lấp ló sau đó nhìn lên cái bàn tiệc trên nhà trên với đôi mắt thèm thuồng.. Nữa như oán trách sao ông anh mình chơi sang đem hết đồ ăn đãi bạn. Trong khi tụi nó đợi cả ngày hôm nay để được ăn bữa ngon bụng .. Cái nhìn của những đứa em làm tôi nhớ mãi..
Bữa tiệc cũng kết thúc nhanh chóng, nhóm bạn kéo nhau đi xuống Sài Gòn xem đèn, xem người .. Năm sau, anh bạn rủ tôi đi họp bạn trước Giáng Sinh, có màn biếu quà cho nhau.. Tôi ngại không đi vì không được mời. Nhưng anh ta cứ kéo đi cho vui có tao mà. Ừ đi thì đi .. không ai biếu quà cho tôi, mà tôi cũng chả biếu quà cho ai .. đi cho vui gặp lại bạn bè trong lớp mặc dù tôi không thân nhưng gần 2 năm nay chưa gặp lại tụi nó chắc gặp lại cũng vui.

Sài Gòn đầu những năm 1990, Ảnh Doi Kuro

Tiệc tùng hoành tráng hơn nhà tôi rất nhiều, thức ăn đầy bàn, cả căn nhà rộng chỉ có nhóm bạn họp lại với nhau. Tôi chỉ biết vài bạn gái học chung lớp ngoài ra là các bạn cùng khối tôi chưa gặp bao giờ.. Và đúng như linh tính lúc đầu khi được bạn mời .. tôi vẫn là kẻ ở trọ.. Nhóm bạn cười vui, hào hứng trao quà tôi lang thang ra ngoài ban công nhìn xuống đường hẻm.. vắng người qua lại vì đã gần nửa đêm.
Năm sau, qua một sự tình cờ tôi đi vượt biên thành công. Thế rồi bao mùa Noel trôi qua.. Và cũng được tham dự nhiều tiệc Noel hoành tráng hơn rất nhiều có nhạc sống nhè nhẹ, mọi người ăn mặc rất quần áo lớn sang trọng.. tham dự tiệc tôi vẫn mang theo cảm giác “mình ên” và đôi mắt của các em tôi vẫn cứ ám ảnh tôi về bữa tiệc Noel năm xưa… Chính vì thế mà hằng năm cứ vào dịp Noel là tôi tổng kết lại sinh hoạt tài chính gia đình của cả năm. Xem năm nay thế nào .. nếu khá hơn dự định thì lướt qua các tổ chức thiện nguyện ký thêm ngân khoản cho họ để giúp thêm cho họ không còn lo lắng sốt vó vì sợ không đủ thức ăn đãi những vị khách bất ngờ.

Cách đây vài hôm anh bạn này liên lạc với với tôi, hỏi thăm vài chuyện lặt vặt về du học sinh của con anh.. Lòng vòng đến chuyện bản thân. Anh ta khoe là nhóm bạn Cà Mau đang dự định xây một khu nhà hưu dưỡng. Anh ta nói:
– Tao có hai mẫu đất ở Long An. Thành ra tụi tao (anh ta và bạn bè của chúng tôi khi xưa) tính xây ở đây. Chớ bây giờ con cái của tao với bạn bè mình bên này tụi nó đi du học hết trơn. Mà tụi nó đi là không muốn trở về. Còn đám già tụi này thì qua bển sống lại không quen, không thích hợp nên tụi tao tính về hưu sống gần nhau cho vui. Đứa nào có tiền thì góp vào trang trãi chi phí. Đứa nào không có tiền thì khỏi đóng góp cũng được.
Nghe nói thế tôi cũng mừng.. Ừa bạn bè mà nghĩ được cho nhau như vậy cũng tốt. Sau cuộc nói chuyện, tôi hí hửng khoe với bà xã:
– Em ơi, bạn bè anh bên Việt Nam đang tính xây nhà dưỡng lão.. Mai mốt mình muốn về hưu về bên đó enjoy thì có phòng sẵn mà gần bạn bè tha hồ “tám” dzui rồi em..
Bà xã đang coi phim, ngẩng đầu lên phán:

– Em là không bao giờ về Việt Nam, có chết cũng ở đây chết cho nó mát thân về bên đó ăn uống toàn chất hóa học của Tàu sung sướng gì mà về..
Thiệt tình lâng lâng nghĩ ngày trở về gặp bạn bè “tám” chuyện ngày xưa. Nàng phán một câu làm rớt cái bạch trở về thực tế.. Mà hổng dám cãi lại vì làm chồng ở Mỹ ai cũng phải biết cho dù thờ Chúa, thờ Phật gì cũng phải kèm cái đạo thờ bà sau đó. Chớ có cãi vợ có ngày chết không toàn thây.

FB Buu Che