Oscar Wilde, nhà thơ, nhà văn người Ái Nhĩ Lan nổi tiếng thế giới, từng nhận định rằng: “Chỉ có những kẻ kém trí tưởng tượng nhất mới không thể viện ra lý do nào đó để khui uống Champagne!”.

Madame de Pompadour: “Champagne là thức uống duy nhất làm cho phụ nữ trông xinh đẹp hơn sau khi uống nó!”

Trong thực tế, nhiều bạn khi lần đầu bước vào “thế giới của những người yêu mến Champagne” từng thổ lộ rằng: “Lâu nay cứ nghĩ Champagne chỉ dành khui vào các dịp lễ lớn, những ngày vui quan trọng, những dịp thật đặc biệt, nhưng giờ chỉ cần có… cơ hội là mừng thôi!”. Vậy đâu là nguồn gốc của hành động khui Champagne?

Đây là câu chuyện của sự đan kết thật khéo léo, bền bỉ của giới tôn giáo, giới hoàng gia, giới quý tộc cùng với giới sản xuất và kinh doanh champagne. Tất cả đều xuất phát từ nước Pháp, nhưng chỉ có vang sủi tăm làm ra từ vùng đất Champagne bên Pháp mới được gọi là Champagne!

Champagne làm cho phụ nữ trông xinh đẹp hơn

Ngược dòng lịch sử Pháp, chúng ta biết rằng vào năm 496, vua Clovis I chịu phép rửa tội, theo Kitô giáo trong một nhà thờ nhỏ tại Reims, vùng Champagne. Thị trấn Reims ấy và ngôi nhà thờ nhỏ ấy rồi đã trở thành một thành phố lớn và một ngôi giáo đường nguy nga, địa chỉ của nghi thức đăng quang của các vua Pháp, qua đó thắt chặt thêm mối quan hệ vùng miền và vương quyền, giữa thần quyền và thế quyền tại Pháp.

Cứ có lễ đăng quang là phải có tiệc tùng, nhưng theo những gì được ghi trong cuốn The Story of Champagne (Câu chuyện Champagne) của ông Nicholas Faith phát hành hồi năm 1988, vang Bourgogne được ưu tiên phục vụ chứ không phải vang sản xuất tại địa phương Champagne. Cứ thế rót mãi cho đến năm 1575, khi diễn ra lễ đăng quang của vua Charles III. Vào thời điểm ấy chưa hề có chuyện “lên men thần thứ hai”, nên vang sủi miền Champagne cũng chưa là thức uống nhất định phải có trong các buổi tiệc tùng linh đình. Phải chờ cỗ máy thời gian dần nhích qua khoảng 150 năm nữa thì vang sủi Champagne mới có hấp lực đối với các ông vua bà chúa.

Vùng Champagne tại Pháp

Năm 1728, vua Louis XV, một fan nhiệt tình của Champagne, và còn là một “KOL” (1) của thế kỷ 18 ban hành quyết định quan trọng, rằng “Chỉ có những loại vang của vùng Champagne mới được phép vận chuyển, phân phối trong các chai thuỷ tinh”. Có nghĩa là, giới quý tộc giàu sụ ở Pháp và các nước châu Âu nếu muốn bắt chước lối sống hưởng thụ sang chảnh của vua Pháp thì phải mua vang sủi của vùng Champagne! Chả trách ngày nay nhà Champagne De Venoge có sản xuất chai vang tuyệt sang đẹp mang tên ông vua này!

Mà Louis XV còn đặc biệt ở chỗ là rất sành chuyện… chăn gối. Và Madame de Pompadour không chỉ là bạn ban ngày, kiêm bạn cùng giường về đêm, kiêm chuyên gia tư vấn các vấn đề hệ trọng cho nhà vua, mà còn là một quý bà rất mê Champagne! Có đến 1.800 chai Champagne được bật nút trong một bữa tiệc dạ vũ hoá trang mà bà từng tổ chức. Chính bà đã khuyến khích phái đẹp nên uống Champagne với lời khuyên: “Champagne là thức uống duy nhất làm cho phụ nữ trông xinh đẹp hơn sau khi uống nó!”.

Có Champagne là có lý do chính đáng để khui

Bà Becky Sue Epstein viết trong cuốn Champagne: A Global history (Champagne: một lịch sử toàn cầu) phát hành năm 2011 rằng, “Từ thế kỷ 18 trở đi, Champagne là hàng thơm ngon được tìm kiếm nhiều nhất cho các tiệc tùng của giới quý phái trong các thủ đô tại châu Âu”. Nó lan sang cả bên Mỹ. Năm 1796, tức bốn năm sau khi chế độ quân chủ đã bị dẹp vào quá khứ tại Pháp, nó có trong các yến tiệc của vị tổng thống đầu tiên của nước Mỹ George Washington! Giới sản xuất Champagne nhanh nhạy nắm bắt thông tin và hiểu rằng, từ nay họ có thêm thị trường khổng lồ, Champagne không chỉ là hàng dành riêng cho giới quý tộc thượng lưu trong một xã hội nào đó, cả đến người dân thường cũng có thể hưởng thụ vang sủi Champagne. Và từ nửa sau của thế kỷ 19, nhờ sự phát triển của đường sắt, Champagne càng được sản xuất nhiều hơn và phân phối khắp thế giới, gia đình trung lưu nào cũng có thể mua về khui vui.

Kolleen Guy, tác giả cuốn When Champagne Became French (Khi Champagne trở thành dấu chứng đặc trưng Pháp), trong giai đoạn Belle Époque (Thời tươi đẹp, từ năm 1871 – 1914), “Những cột mốc thay đổi quan trọng trong cuộc sống đều được khắc ghi với việc khui  Champagne!”.

Noel 2019 đến gần rồi. Tết Tây 2020 tiếp theo ngay sau đó. Và còn là tết Canh tý 2020, bạn đã chọn xong chai Champagne cho giây phút “nổ giòn” mừng nhau chưa?

Nhưng ngày nay, như Oscar Wilde đã nhận xét, chỉ có ai thiếu tưởng tượng mới không tìm ra lý do nào đó để uống Champagne. Cư dân vùng đất này hay nói rằng, “Tốt nhất là luôn có trong tủ lạnh vài chai Champagne phòng sẵn cơ hội cần đến. Mà có sẵn chai Champagne mát lạnh đã là một cơ hội chính đáng để khui!”.

P. Nguyễn Dũng